ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ

Τα τελευταία χρόνια, έχει αποδειχθεί η σύνδεση μεταξύ όσφρησης και εκφυλιστικών παθήσεων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Για παράδειγμα, οι οσφρητικές διαταραχές στη νόσο του Parkinson ή το Alzheimer μπορεί να εμφανιστούν πολύ νωρίτερα από τις κινητικές διαταραχές, ενώ, αν υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό, λειτουργούν ως προάγγελος της ασθένειας. Γι’ αυτό το λόγο, μια προοδευτική μείωση έως και απώλεια της οσφρητικής οξύτητας, χωρίς άλλη προφανή αιτία, απαιτεί άμεση εκτίμηση από τον ειδικό, ώστε να αποκλειστούν σοβαρές παθήσεις του εγκεφάλου.

Οι οσφρητικές διαταραχές μετατραυματικής αιτιολογίας είναι από τις πιο συχνές αιτίες απώλειας της όσφρησης. Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί που μπορεί να προκαλέσουν βλάβη. Τοπικοί τραυματισμοί στη μύτη (κατάγματα ρινικών οστών ή ρινικού διαφράγματος) είναι δυνατόν να αλλοιώσουν την αρχιτεκτονική της μύτης και να οδηγήσουν σε μηχανική απόφραξη. Τα κατάγματα της βάσης του κρανίου μπορεί να προκαλέσουν διατομή των οσφρητικών νεύρων ή καταστροφή άλλων ανατομικών στοιχείων της όσφρησης.

Η χρόνια φλεγμονή των κόλπων του προσώπου, με ή χωρίς ρινικούς πολύποδες, αποτελεί την πιο συχνή αιτία οσφρητικών διαταραχών. Στα πλαίσια της χρόνιας φλεγμονής, συχνά δημιουργούνται τοπικές διογκώσεις του βλεννογόνου (πολύποδες), που προκαλούν δυσχέρεια ρινικής αναπνοής και διαταραχές της όσφρησης, είτε σταθερές είτε με διακυμάνσεις. Οι διαταραχές αυτές αποδίδονται σε οίδημα στην οσφρητική περιοχή της μύτης, που εμποδίζει την αντίληψη των οσμών, αλλά και σε απ’ ευθείας τοξικές αλλοιώσεις των οσφρητικών κυττάρων από τους βιοχημικούς μηχανισμούς.

Οι ιογενείς λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού είναι από τις πιο συχνές αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν απώλεια όσφρησης. Έχουν ενοχοποιηθεί διάφοροι ιοί (ρινοϊοί, ιός influenza, parainfluenza) με κυρίαρχο τον πρόσφατο SARS-CoV-2 υπεύθυνο για την πανδημία Covid-19. Είναι γνωστό ότι οι πρώτες μεταλλάξεις του ιού αυτού προκαλούσαν σε μεγάλο ποσοστό διαταραχές της όσφρησης.