Οξεία ωτίτιδα στα παιδιά

Γράφει ο Ιωάννης Χριστόπουλος, ΠΑΙΔΟ – ΩΡΛ, Διευθυντής Β΄ ΩΡΛ Κλινικής του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών.
 

Με τον όρο οξεία ωτίτιδα εννοούμε τη φλεγμονή που αναπτύσσεται στο μέσο αυτί (δηλαδή στην περιοχή του αυτιού που είναι πίσω από το τύμπανο).

Η οξεία ωτίτιδα αποτελεί την δεύτερη πιο συχνή πάθηση της παιδικής ηλικίας. Η πρώτη είναι η ρινίτιδα δηλαδή οι μύξες που έχουν τα παιδιά ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Τα αυτιά μας επικοινωνούν με την μύτη με ένα <σωληνάκι> που λέγεται ευσταχιανή σάλπιγγα. Κατ’ επέκταση όταν ένα παιδί έχει μύξες είναι πιθανό από το σωληνάκι αυτό να μεταφερθούν ιοί ή μικρόβια προς το μέσο αυτί και έτσι να προκληθεί μια οξεία ωτίτιδα.

Γενικά οι οξείες ωτίτιδες προκαλούνται από ιογενής λοιμώξεις κατά κύριο λόγο (σχεδόν στο 90-95%) και μόνο το 5-10% είναι μικροβιακές. Αυτό όπως θα πούμε και παρακάτω έχει μεγάλη σημασία όσον αφορά την θεραπεία.

Τα συμπτώματα των οξείων ωτίτιδων είναι έντονα. Τα δυο βασικά συμπτώματα είναι η βουλομένη μύτη και ο πόνος του αυτιού. Ο πόνος μπορεί να είναι και πολύ έντονος σε σημείο που να προκαλεί εντονότατο κλάμα στο παιδί και να μην περιορίζεται  εύκολα με τα γνωστά παυσίπονα. Άλλα συμπτώματα είναι ο πυρετός, πονοκέφαλος, βαρηκοΐα που γίνεται αντιληπτή σε μεγαλύτερα παιδάκια, έντονη αδιαθεσία, ανορεξία, βήχας και σπανιότερα έμετοι. 

 Σε μερικές περιπτώσεις οι γονείς μπορεί να δουν υγρό να τρέχει από το αυτί του παιδιού. Αυτό συνήθως σημαίνει ότι έχει γίνει ρήξη του τυμπάνου και το πύο τρέχει προς τα έξω. Να διευκρινιστεί ότι η ρήξη του τυμπάνου δεν είναι πάντοτε μια κακή εξέλιξη της οξείας ωτίτιδας. Με αυτό τον τρόπο μερικές φορές το αυτί «ανακουφίζεται» αφού το πύο τρέχει προς τα έξω και δεν συσσωρεύεται εντός της κοιλότητας του μέσου ωτός και σίγουρα το παιδί σταματάει να πονάει.       

Η θεραπεία εξαρτάται από το αν η ωτίτιδα είναι ιογενούς ή μικροβιακής αιτιολογίας.

Στις ιογενείς ωτίτιδες που είναι και η πλειοψηφία η θεραπεία είναι τα παυσίπονα (κατά κύριο λόγο προτιμούμε τα ήπια αντιφλεγμονώδη εναλλάξ με παρακεταμόλη όπως κάθε 3-4 ώρες αν αυτό είναι απαραίτητο.

Πολύ σημαντικό στοιχείο της θεραπείας είναι η ξεκούραση, η πολύ καλή ενυδάτωση και η σωστή διατροφή του παιδιού. Αυτό μπορεί να είναι σημαντικό πρόβλημα ιδίως για παιδιά μικρότερης ηλικίας που αρνούνται πεισματικά να φάνε και να πιούν (ακόμα και τα φάρμακα μερικές φορές) ιδίως όταν είναι άρρωστα. Οι γονείς παραταύτα θα πρέπει να επιμείνουν σε αυτό.

Η καθαρή μύτη είναι μέρος της θεραπείας και θα πρέπει να γίνεται επισταμμένα με ρινοπλύσεις έτσι ώστε η μύτη του παιδιού να παραμένει ανοικτή και χωρίς μύξες. Σε αυτό μερικές φορές βοηθάνε και τοπικά φάρμακα εντός της ρινός όπως αντισηπτικά, αντιβιοτικές σταγόνες και κορτιζονούχα σπρέι.

Να τονιστεί ότι στις ιογενείς ωτίτιδες ΔΕΝ πρέπει να δίνονται αντιβιοτικά από το στόμα γιατί δεν έχουν καμία δράση.

Τα αντιβιοτικά πρέπει να χορηγούνται μόνο στις μικροβιακές ωτίτιδες και μόνο μετά από την σύσταση του παιδιάτρου ή του παιδο - ωτορινολαρυγγολόγου.

Η διάκριση της αιτιολογίας της ωτίτιδας (δηλαδή εάν πρόκειται για ιογενή ή μικροβιακή λοίμωξη) δεν είναι πάντα εύκολη, γι΄αυτό κι ένα παιδί που έχει συμπτώματα που θυμίζουν οξεία ωτίτιδα θα πρέπει πάντα να εξετάζεται από τον παιδίατρο ή τον εξιδεικευμένο ΩΡΛ.  

Covid-19
Προπληρωμή Test