Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία

Γράφει η Κάτια Σοφιανού, Παιδίατρος - Παιδο-αναπτυξιολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων, όπως είναι ο ακριβής επιστημονικός ορισμός τους περιλαμβάνουν τις εξής διαταραχές:

  • ειδική διαταραχή της ανάγνωσης

  • ειδική διαταραχή του συλλαβισμού

  • ειδική διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων

  •  μεικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων

Προϋποθέσεις για τη διάγνωσή τους αποτελούν το παιδί να έχει φυσιολογική νοημοσύνη, να έχει σημαντική απόκλιση από τον μέσο όρο για την ηλικία του ως προς τις δεξιότητες γραφής, ανάγνωσης, μαθηματικών ικανοτήτων, να μην επενεργούν εξωτερικοί παράγοντες π.χ. παραμέληση, διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο. 

Παιδιά που έχουν τη διάγνωση της ειδικής μαθησιακής διαταραχής της ανάγνωσης μπορεί να έχουν τα εξής συμπτώματα:

  • Αργό ρυθμό ανάγνωσης.

  • Λανθασμένο ξεκίνημα, απώλεια θέσης, επανάληψη ανάγνωσης λέξης. 

  • Ανακριβής διαχωρισμός φράσεων

  • Παραλείψεις, υποκαταστάσεις, στρεβλώσεις ή προσθήκες λέξεων ή συλλαβών σε λέξεις.

  • Αναστροφές λέξεων μέσα σε προτάσεις ή γραμμάτων μέσα σε λέξεις.

  • Αδυναμία ανάκλησης πληροφοριών από κείμενο.

  • Αδυναμία εξαγωγής συμπερασμάτων και απάντησης ερωτήσεων που προκύπτουν από το κείμενο.

Συχνά η ειδική μαθησιακή δυσκολία της ανάγνωσης συνυπάρχει με δυσκολία στη γραπτή έκφραση. Οι δυσκολίες του συλλαβισμού και οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες των μαθησιακών ικανοτήτων μπορεί να συνυπάρχουν με τις προαναφερθείσες δυσκολίες ή να εντοπίζονται μεμονωμένα. 

Ενδείξεις μια μαθησιακής δυσκολίας μπορεί να υπάρχουν ήδη από το νηπιαγωγείο π.χ. δυσκολία ανάπτυξης φωνολογικής επίγνωσης, δυσκολία διάκρισης συμβόλων, μειωμένη ακουστική ή οπτική μνήμη. Σε κάθε περίπτωση υπόνοια κάποιας τέτοιας δυσκολίας καλό είναι να οδηγεί σε έναν προληπτικό αναπτυξιακό έλεγχο. Επιμέρους δυσκολίες σαν αυτές που προαναφέρθηκαν, εάν αντιμετωπιστούν έγκαιρα μπορεί να προλάβουν την εκδήλωση μιας ειδικής μαθησιακής δυσκολίας στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. 

Γι αυτόν ακριβώς το λόγο η αξιολόγηση των μαθησιακών ικανοτήτων ενός παιδιού ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής μπορεί έγκαιρα να διαγνώσει τέτοιου είδους δυσκολίες.