Διατροφικές διαταραχές: «κλειδί» στη διαχείριση η έγκαιρη διάγνωση

Γράφει Μελίνα Σ. Καριπίδου, MSc, PhDc, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών
 

Οι διατροφικές διαταραχές αποτελούν προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο τρώνε οι άνθρωποι. Έχουν σχέση με τη διατροφική τους συμπεριφορά, τα συναισθήματά τους, την έντονη ενασχόληση με το σωματικό τους βάρος και την εικόνα σώματός τους. Μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την σωματική όσο και την ψυχοκοινωνική τους υγεία. Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η συχνότητα εμφάνισης των διατροφικών διαταραχών και σε παιδιά και εφήβους. Διάφοροι παράγοντες όπως περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί, «πειράγματα» που σχετίζονται με το βάρος από την οικογένεια ή τους συνομήλικους, το πρότυπο του αδύνατου ατόμου που προβάλλεται από τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να πυροδοτήσουν την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών. Υπάρχουν διάφοροι τύποι διατροφικών διαταραχών. Παρακάτω παρουσιάζονται οι πιο συχνοί.

Ψυχογενής ανορεξία: τα άτομα με ανορεξία καταναλώνουν συνειδητά λιγότερο φαγητό και διατηρούν ένα σωματικό βάρος χαμηλότερο από το φυσιολογικό. Έχουν έντονο φόβο για αύξηση του βάρους τους και παραμορφωμένη εικόνα σώματος. Είναι πολύ αυστηρά με το τι και πόσο θα φάνε, σκέφτονται συνεχώς το φαγητό και τις θερμίδες που περιέχει και χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους για να μην αυξήσουν το βάρος τους όπως είναι η αποχή από το φαγητό, η έντονη άσκηση ή η χρήση καθαρκτήριων μεθόδων όπως είναι ο εμετός και τα καθαρκτικά.

Ψυχογενής βουλιμία: τα άτομα με βουλιμία τρώνε πολύ μεγάλες ποσότητες φαγητού σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και αισθάνονται ότι δεν έχουν κανένα έλεγχο του εαυτού τους για να σταματήσουν αυτή την υπερφαγία. Μπορεί να κάνουν επίτηδες εμετό μετά την υπερκατανάλωση φαγητού για να αποτρέψουν την αύξηση του σωματικού τους βάρους ή να χρησιμοποιούν καθαρκτικά, διουρητικά, νηστεία (αποχή από το φαγητό) ή έντονη άσκηση. Κρίνουν τον εαυτό τους με βάση το σχήμα του σώματός τους και το βάρος τους. Μπορεί να είναι άτομα με φυσιολογικό σωματικό βάρος ή υπέρβαρα και σε κάποιες περιπτώσεις να έχουν συχνές αλλαγές βάρους τύπου γιο-γιο (πάνω-κάτω).

Αδηφαγική διαταραχή: τα άτομα με αδηφαγική διαταραχή τρώνε μεγάλες ποσότητες φαγητού και αισθάνονται εκτός ελέγχου. Τα υπερφαγικά επεισόδια μπορεί να παρατηρούνται ακόμη και αν το άτομο δεν πεινάει και να του δημιουργούν έντονες ενοχές μετά την υπερφαγία. Τα άτομα αυτά συνήθως αυξάνουν το σωματικό τους βάρος και μπορούν να γίνουν υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Μπορεί να τρώνε γρηγορότερα από το κανονικό και να τρώνε μόνοι τους, χωρίς να τους βλέπουν άλλοι. Σε αντίθεση με τα άτομα με ψυχογενή βουλιμία, δεν χρησιμοποιούν καθαρκτήριες μεθόδους για να αναπληρώσουν την υπερκατανάλωση τροφής.

Καίριας σημασίας αποτελεί η έγκαιρη διάγνωση των διατροφικών διαταραχών γιατί φαίνεται ότι έτσι μπορούν να υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες θεραπείας. Συνεπώς, τόσο οι γονείς/κηδεμόνες όσο και οι παιδίατροι θα πρέπει να είναι υποψιασμένοι και να συζητάνε με το παιδί για τις ανησυχίες του. Η αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών απαιτεί συνεργασία μιας ομάδας επαγγελματιών υγείας (παιδίατρος, ψυχίατρος, ψυχολόγος, διαιτολόγος) με εμπειρία σε τέτοια θέματα. Τόσο στην ομάδα όσο και στην οικογένεια απαιτείται ηρεμία, υπομονή, στοργικότητα, χρόνος και προσπάθεια.

Covid-19
Προπληρωμή Test