ΙΑΤΡΙΚΟ Π. ΦΑΛΗΡΟΥ

Oι σμηγματορροϊκές υπερκεράτωσεις είναι μια  μη καρκινικές (καλοήθης) βλάβες του δέρματος. Είναι εξαιρετικά συχνές. Έχει υπολογιστεί ότι πάνω από το 90% των ενηλίκων άνω των 60 ετών έχουν μία ή περισσότερες από αυτές τις βλάβες. Εμφανίζονται σε άνδρες και σε γυναίκες όλων των φυλών, συνήθως αρχίζουν να εμφανίζονται στη δεκαετία των '30 ή των '40. Είναι ασυνήθιστες σε ηλικία κάτω των 20 ετών. Οι σμηγματορροϊκές υπερκερατώσεις μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε περιοχή του δέρματος, καλυμμένη ή ακάλυπτη, με εξαίρεση τις παλάμες και τα πέλματα.

Οι ακτινικές υπερκερατώσεις θεωρούνται προκαρκινικές βλάβες, λόγω ανώμαλης ανάπτυξη κυττάρων του δέρματος που οφείλεται στην ηλιακή ακτινοβολία. Οι βλάβες αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται επιθετικά όταν πρωτοεμφανίζονται καθώς υπάρχει ο κίνδυνος εξέλιξής τους σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα.  Εμφανίζονται συνήθως στο πρόσωπο (ιδίως στην μύτη, χείλη, μέτωπο, κροτάφους) και στο κεφάλι, ιδίως όταν είναι άτριχο με την μορφή κηλίδων που  μπορεί να είναι ελαφρώς ανυψωμένες και με άγρια επιφάνεια,  χρώματος από χρώμα του δέρματος έως καφέ ή κόκκινο.

Είναι ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος του δέρματος μετά το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα και προέρχεται από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας και των εξαρτημάτων της. Προσβάλλει δέρμα και βλεννογόνους. Παρόλο που στην πλειοψηφία τους δεν είναι απειλητικά για την ζωή, υπάρχει η πιθανότητα μετάστασης. Εμφανίζεται είτε σε έδαφος προυπάρχουσας προκαρκινικής βλάβης (ν. Bowen ή ακτινική υπερκεράτωση) είτε de novo. Εντοπίζεται συχνότερα στο πρόσωπο και κυρίως σε πτερύγιο ωτός, κάτω χείλος αλλά και σε τριχωτό κεφαλής και σε βραχίονες και πόδια.

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο πιο συχνός δερματικός καρκίνος και προέρχεται από την βασική στιβάδα της επιδερμίδας. Είναι η πιο συχνή κακοήθεια στον λευκό πληθυσμό και η επίπτωση του αυξάνεται παγκοσμίως. Αυτός ο τύπος δερματικού καρκίνου δίνει μεταστάσεις σπάνια, αλλά έχει τοπική διηθητική ικανότητα με συνέπεια την καταστροφή του δέρματος και των παρακείμενων δομών. Η εμφάνισή του σχετίζεται με την έκθεση στην UV ακτινοβολία, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία καθώς και με την ανοσοκαταστολή και τον ανοιχτό φωτότυπο δέρματος.