Βασικές ερωτήσεις & απαντήσεις για τον νέο Corona-ιο (και πρακτικές γνώσεις για τη νόσο που προκαλεί)

Από τον Ανδρέα Φρετζάγια, Καθηγητή Παιδιατρικής, Επιστημονικού Συμβούλου του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών.

 

Γιατί ο Corona ιός που μας απασχολεί τελευταία λέγεται νέος;

Λέγεται νέος γιατί δεν έχει καμία σχέση με τους corona ιούς που γνωρίζαμε μέχρι τώρα, όπως ήταν οι 229e, NL63, O(43 και HKU1 που προκαλούν κοινό κρυολόγημα. Σημειώνεται ως nCov (new CoronaVirus).

Γιατί η νόσος την οποία προκαλεί ο νέος ιός λέγεται COVID-19;

Το Φεβρουάριου του 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας άλλαξε για λόγους πρακτικούς την ονοματολογία των 19 νόσων γενικά. Η συντομογραφία COVID-19 προέρχεται από τη συντόμευση των λέξεων Corona Virus Disease – 2019.

Ποια είναι η πηγή προέλευσης της νόσου COVID-19;

Οι Corona ιοί αποτελούν μεγάλη οικογένεια που άλλοι προκαλούν νόσο σε ανθρώπους και άλλοι σε ζώα. Σπάνια Corona ιοί με τροπισμό στα ζώα προκαλούν λοίμωξη στον άνθρωπο. Αυτό φαίνεται ότι συνέβη και τώρα. Προηγούμενα παραδείγματα αποτελούν το οξύ βαρύ αναπνευστικό σύνδρομο (SARS) όπως επίσης και το αναπνευστικό σύνδρομο (MERS).

Πως μεταδίδεται ο ιός της νόσου COVID-19;

Αν και αρχικά θεωρήθηκε ότι μεταδόθηκε από την αγορά ζώων της πόλης Wuhan στην Κίνα, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Για πόσο διάστημα ο πάσχων από COVID-19 είναι ενεργά μεταδοτικός;

Δεν είναι ακριβώς γνωστό, φαίνεται να σχετίζεται με τη βαρύτητα της νόσου, τα σημεία, τα συμπτώματα και τα εργαστηριακά ευρήματα.

Πότε σταματά η απομόνωση του ασθενούς;

Διακοπή της απομόνωσης υποδηλώνει ότι ο ασθενής είναι μη μεταδοτικός. Αυτό συμβαίνει όταν ο ασθενής είναι απύρετος, δεν παρουσιάσει  βήχα και δύο εξετάσεις από εκκρίσεις του αναπνευστικού που διαφέρουν μεταξύ τους κατά 24ώρες είναι αρνητικές.

Είναι δυνατό κάποιος που είχε τεθεί σε απομόνωση και μετά την περίοδο αυτή να είναι μολυσματικός;

Σε απομόνωση (quarantine) τίθεται ένα άτομο ή μια ομάδα ατόμων που εκτέθηκαν σε μεταδοτική νόσο χωρίς να έχουν αναπτύξει συμπτώματα από άλλους ανθρώπους που δεν έχουν εκτεθεί με σκοπό να αποφευχθεί η εξάπλωση της νόσου. Η απομόνωση εκτείνεται για όλη την περίοδο μιας νόσου που ειδικά για την COVID-19 είναι 14 ημέρες. Μετά την περίοδο αυτή ο απομονωθείς δεν μπορεί να μεταδώσει τη νόσο.

Ο Corona Virus που προκαλεί COVID-19 είναι ο ίδιος με αυτούς που έχουν προκαλέσει SARS ή MERS;

Όχι. Οι corona ιοί είναι μεγάλη οικογένεια που προκαλεί νόσο σε ανθρώπους και σε ζώα, σπάνια συμβαίνει corona virus που προσβάλει ζώα να επεκταθεί και στους ανθρώπους. Αυτό συνέβει στις περιπτώσεις SARS και MERS και φαίνεται να συμβαίνει και στη νόσο COVID-19.

Ποια μέτρα ατομικής προφύλαξης πρέπει να λαμβάνουμε και γιατί;

Εδώ περιλαμβάνονται τα ακόλουθα μέτρα:

  1. Πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι για 20’’ τουλάχιστον ή καθαρισμός με οινοπνευματούχο αντισηπτικό διάλυμα. Με τον τρόπο αυτό εξουδετερώνονται οι ιοί που είναι στα χέρια μας.
  2. Διατήρηση απόστασης 1Μ τουλάχιστον από άτομο που βήχει ή φτερνίζεται διότι παράγονται μικρά σταγονίδια τα οποία εισπνέουμε σε κοντινότερη απόσταση και αυτά είναι απουσία σε ιούς.
  3. Αποφεύγουμε την επαφή χεριών με τα μάτια, μύτη και στόμα για να μην μεταφέρουμε τους ιούς.
  4. Κάλυψη στόματος και μύτης όταν  βήχουμε ή φτερνιζόμαστε προκειμένου να αποφύγουμε τη μετάδοση δια των σταγονιδίων.
  5. Παραμονή το σπίτι όταν υπάρχουν συμπτώματα από αναπνευστικό (βήχας, καταρροή, φταρνίσματα) και πυρετός μαζί με φαρυγγαλγία, μυαλγίες και αθρθραλγίες.
  6. Να παρακολουθούμε τις οδηγίες που υποδεικνύουν οι φορείς της χώρας. 

 

Πρέπει να φοράμε προστατευτική μάσκα για να αποφύγουμε τον COVID-19;

Η γενικευμένη χρήση μάσκας για αποφυγή νόσησης είναι λάθος καθώς πρέπει ο καθένας να φοράει μάσκα για να μην μεταδίδει με τα σταγονίδια τους ιούς και όχι οι υγιείς.

Ποιος πρέπει να υποβάλλεται σε έλεγχο για COVID-19;

Αυτός που ανέπτυξε συμπτώματα εντός 14 ημερών μετά την άφιξη του από ταξίδι στην Κίνα ή σε άλλη χώρα που έχει εκδηλώσει την δραστηριότητά της η νόσος. Ακόμη, αυτός που ήρθε σε επαφή με άτομο που παρουσίασε συμπτώματα και αφίχθηκε από ύποπτη χώρα.

Που λαμβάνονται δείγματα για εξέταση και που αυτά αποστέλλονται για εξέταση;

Τα δείγματα λαμβάνονται σε Νοσοκομειακές μονάδες και αποστέλλονται στα εργαστήρια αναφοράς.

Είναι δυνατόν άτομο που ελέγχθηκε και βρέθηκε αρνητικό αργότερα να είναι θετικό;

Το διαγνωστικό τεστ που χρησιμοποιείται όταν είναι αρνητικό δηλώνει ότι δεν ανιχνεύθηκε ο ιός υπεύθυνος για  COVID-19. Είναι δυνατό όταν ο έλεγχος έγινε πολύ νωρίς να μην ανιχνευθεί ο ιός. Το γεγονός όμως ότι η εξέταση έγινε σε ασθενή που είχε συμπτώματα πρέπει να ερμηνευθεί ότι όντως ο ελεγχόμενος ασθενής είναι αρνητικός.

Είναι δυνατή η νόσηση από COVID-19 μετά από αγορά προϊόντων προέλευσης ή αποστολής από την Κίνα;

Δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Παραμονή και επιβίωση του ιού σε επιφάνειες για μακρό διάστημα και διαφορετικές θερμοκρασίες δεν καθιστά τον ιό βιώσιμο.

Την αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος θα ακολουθήσει αναστολή της κυκλοφορίας του ιού στην κοινότητα;

Αυτό δεν είναι γνωστό αν συμβεί με τον ιό COVID-19.

Είναι δυνατό η νόσος COVID-19 να μεταδοθεί σε ζώα συντροφιάς;

Όχι, σύμφωνα με τις σημερινές γνώσεις. Πάντως συστήνεται ασθενείς με COVID-19 να αποφεύγουν να φροντίζουν τα ζώα τους, μέχρι όταν αποκτηθούν περισσότερες γνώσεις.

Πόσο μακριά βρίσκεται η παρασκευή εμβολίου;

Η παρασκευή εμβολίου έχει διευκολυνθεί από το γεγονός ότι γρήγορα έγινε γνωστό το γενετικό υλικό του ιού και επιπρόσθετα καλλιεργήθηκε ο ιός με επιτυχία σε κυτταρικές σειρές. Σε κάθε περίπτωση, μέχρις ότου γίνουν μελέτες αντιγονικότητας, αποτελεσματικότητας και ασφάλειας θα απαιτηθεί πάνω από ένας χρόνος.

Υπάρχουν φάρμακα που δοκιμάζονται;

Βρίσκεται σε εξέλιξη πλειάδα μελετών σε όλες τις χώρες. Μεταξύ των φαρμάκων περιλαμβάνονται το ανθελονοσιακό, χλωροκίνη, συνδυασμοί  αντικών  φαρμάκων για τον ιό HIV, αντιφλεγμονώδη κ.α. χωρίς να υπάρχουν αποτελέσματα μέχρι σήμερα.

Η νόσος COVID-19 πρόκειται μέχρι την πρόοδο του χρόνου να υποβαθμισθεί επιδημιολογικά και θα ατονήσει πλήρως;

Κατά τις απόψεις πολλών επιδημιολόγων “η νόσος ήρθε για να μείνει” με επιδημικές εξαιρέσεις κατά διαστήματα.