Πως η χρήση συσκευών αναπαραγωγής ήχων (ακουστικά) μπορεί να είναι ασφαλής για την ακοή μας

Γράφει ο Γιώργος Γαβαλάς, MD, PdD, ΩΡΛ, Διευθυντής Ωτολογίας – Ακοολογίας & Νευροωτολογίας,  Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Τα αισθητήρια όργανα, όπως αυτό της ακοής, χρειάζονται απαραίτητα ένα ερέθισμα για να λειτουργήσουν, που στην περίπτωση της ακοής, το ερέθισμα αυτό είναι ο ήχος.

Ωστόσο, το ερέθισμα αυτό, επιτρέπει στο όργανο της ακοής να λειτουργήσει σωστά, εάν η ένταση και η διάρκεια χορήγησής του βρίσκονται στα επιτρεπτά όρια.           

Πάνω από το όριο αυτό, το φυσιολογικό ερέθισμα αρχίζει να γίνεται βλαπτικό για το ίδιο το όργανο της ακοής.

Ασφαλής θεωρείται, ο ήχος του περιβάλλοντος που δεν ξεπερνά τα 80-85 db, ενώ παίζει ρόλο και η διάρκεια έκθεσης. Έτσι, οι άνθρωποι που εκτίθενται σε έντονο θόρυβο, είτε στο περιβάλλον ή κατ’ ευθείαν στον έξω ακουστικό πόρο, με συσκευές / ακουστικά, παθαίνουν προοδευτικά βλάβες στα έξω τριχωτά κύτταρα του κοχλία, τη λεγόμενη βαρηκοΐα υψηλών συχνοτήτων από θόρυβο.

Αυτό, στην καθημερινότητα, δημιουργεί, αργότερα, δυσκολία στη διάκριση ομιλίας, διότι δεν γίνονται αντιληπτά τα σύμφωνα που περιέχει η ομιλία.

Υποψήφιοι …

Υποψήφιοι, λοιπόν, είναι:

Όσοι κατοικούν σε περιοχές που ο δρόμος έχει υπερβολική κίνηση

Όσοι εκτίθενται σε επαγγελματικό θόρυβο χωρίς ηχοπροστασία

Νέοι, κυρίως, που διασκεδάζουν σε clubs με έντονη μουσική

Όσοι χρησιμοποιούν ακουστικά για να ακούν μουσική σε μεγάλες εντάσεις και μεγάλη χρονική διάρκεια, σε καθημερινή βάση.

Έτσι, ενώ τα 80-85 dΒ είναι ασφαλή για την ακοή, για χρήση 8 ώρες ημερησίως, ο χρόνος ασφαλείας πέφτει κατά 50% ανά 3 dB ανόδου της έντασης του ήχου. Αυτό σημαίνει ότι στα 100 dB, μόνο 15 λεπτά έκθεσης είναι ασφαλή για την ακοή.

Ιδιαίτερα οι νέοι, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η βλάβη της ακοής δε γίνεται αντιληπτή στην αρχή, ενίοτε εμφανίζουν εμβοές, που δεν αξιολογούν και δεν είναι λίγες οι φορές που το πρόβλημα αποκαλύπτεται με ένα ακοόγραμμα σε εισαγωγικές εξετάσεις σχολών, που απαιτούν φυσιολογική ακοή.

Κινητά τηλέφωνα και ακοή

Τι γίνεται, όμως, με τη χρήση κινητών τηλεφώνων, ενσύρματης ή ασύρματης χρήσης ακουστικών Bluetooth ή με την χρήση ακουστικών βαρηκοΐας;            

Σε αυτές τις περιπτώσεις, πλην των ήχων που επιδρούν στο ακουστικό σύστημα, που κατά κανόνα είναι μικρής έντασης, δεν έχουμε βαρηκοΐα εκ θορύβου. 

Αντιμετωπίζουμε, όμως, ένα επιπρόσθετο θέμα: την εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας της οποίας την επίδραση στο ακουστικό σύστημα και τα κύτταρα του εγκεφάλου, γενικότερα, θα πρέπει να γνωρίζουμε.

Υπάρχουν διάφορες μορφές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που διαφέρουν ως προς την συχνότητα που εκπέμπουν. Μερικές μορφές είναι επικίνδυνες για την  υγεία, ενώ, άλλες, όχι.

Ιονίζουσα ακτινοβολία

Η χειρότερη από αυτές είναι η ιονίζουσα ακτινοβολία που έχει φωτόνια υπερψηλής συχνότητας που μπορεί να αφαιρέσουν ηλεκτρόνια από τα άτομα και να προκαλέσουν, μακροπρόθεσμα, ανεπιθύμητα αποτελέσματα και στο DNA και να επιφέρουν κυτταρικές μεταλλάξεις και καρκίνο.

Μη ιονίζουσα ραδιοσυχνότητα       

Η άλλη μορφή, η μη ιονίζουσα ραδιοσυχνότητα που εκπέμπεται από τις συσκευές ακουστικών (όπως και από τα ακουστικά βαρηκοΐας), μετατρέπεται σε θερμότητα που απορροφάται από το σώμα μας και είναι, κατά κανόνα, ασφαλής. Πάντα, βέβαια, μέσα σε λογικά πλαίσια δόσεως, διότι, διαφορετικά, σε απορρόφηση μεγάλων δόσεων ενέργειας από ραδιοσυχνότητες, προκαλείται υπερθερμανση των ιστών του σώματος και βλάβες των κυττάρων.

Ακουστικά βαρηκοΐας          

Τα ακουστικά βαρηκοΐας δεν προκαλούν επιβάρυνση της ήδη υπάρχουσας βαρηκοΐας εφόσον έχουν προγραμματιστεί σωστά βάσει της βαρηκοΐας του κάθε ασθενή.

Αντίθετα, μάλιστα, η χρήση των σωστών και σωστά προγραμματισμένων ακουστικών βαρηκοΐας προάγει και βελτίωση της ακουστικής ικανότητας και διευκολύνει την καλύτερη στερεοφωνική αντίληψη ήχων/ ομιλίας του περιβάλλοντος, καθώς τροφοδοτούν τον ακουστικό φλοιό με σωστότερα ακουστικά ερεθίσματα και βελτιώνουν, προοδευτικά, τις γνωστικές ικανότητες και, γενικότερα, τη μνήμη.