Αντικατάσταση βαλβίδας στην καρδιά χωρίς νυστέρι - Νέα μέθοδος εμφύτευσης που αντικαθιστά την εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς

Γράφει ο Δημήτρης Αυγερινός, MD, PhD, Διευθυντής Καρδιοχειρουργικής Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Επίκουρος Καθηγητής Καρδιοχειρουργκής Πανεπιστημίου Cornell Νέας Υόρκης

Ενας στους 20 ενηλίκους παρουσιάζει πρόβλημα σε κάποια από τις κύριες βαλβίδες της καρδιάς, την αορτική ή τη μιτροειδή, για το οποίο απαιτείται χειρουργική θεραπεία. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς, που προϋποθέτει σύνδεση με μηχάνημα εξωσωματικής κυκλοφορίας και παροδική διακοπή της λειτουργίας της καρδιάς με ισχυρά φάρμακα. Σήμερα, όμως, σε επιλεγμένους ασθενείς εφαρμόζεται μία μη επεμβατική, διαδερμική μέθοδος.

Καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει, ασβέστιο εναποτίθεται στην αορτική βαλβίδα, προκαλώντας σταδιακή στένωση, με επακόλουθο να εμποδίζεται η απρόσκοπτη ροή του αίματος και να αναπτύσσονται συμπτώματα όπως στηθάγχη, δύσπνοια και λιποθυμία.

Πότε χρειάζονται χειρουργική θεραπεία;

Οταν ο ασθενής αναπτύσσει συμπτώματα (κυρίως δύσπνοια, στηθάγχη ή απώλεια των αισθήσεων) ή όταν μία βαλβίδα έχει πολύ μεγάλη στένωση ή εκδηλώνει ανεπάρκεια.

Πώς προέκυψε η ανάγκη για μη επεμβατική θεραπεία;

Το ανοιχτό χειρουργείο επιφυλάσσει αυξημένους κινδύνους και επιπλοκές για τους λεγόμενους ασθενείς υψηλού κινδύνου: τους υπέργηρους, τους ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς, καθώς και τους πάσχοντες από νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.

Ουσιαστικά γι’ αυτές τις ειδικές κατηγορίες ασθενών αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια η τεχνική της διαδερμικής παρέμβασης στην αορτική βαλβίδα.

Πώς γίνεται η επέμβαση;

Μέσω της μηριαίας αρτηρίας ή με μία μικρή τομή στο θώρακα. Κατά την επέμβαση, που συνήθως δεν υπερβαίνει τη μία ώρα, ο ασθενής βρίσκεται μεν υπό αναισθησία, αλλά η καρδιά του δεν χρειάζεται να σταματήσει και δεν είναι συνδεδεμένος με μηχάνημα εξωσωματικής κυκλοφορίας.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της μεθόδου;

Μικρής διάρκειας εγχείρηση, σχετικά αναίμακτη επέμβαση, χωρίς το μετεγχειρητικό πόνο και τις επιπλοκές των εγχειρήσεων ανοιχτής καρδιάς και σημαντικά μειωμένη θνησιμότητα σε σύγκριση με την εγχείρηση ανοικτής καρδιάς. Ο ασθενής πηγαίνει στο σπίτι του σε 3-4 μέρες και είναι έτοιμος να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Η νέα μέθοδος προσφέρεται προς το παρόν στις ειδικές κατηγορίες ασθενών που δεν μπορούν να υποβληθούν στο παραδοσιακό χειρουργείο, ενώ η επιλογή των ασθενών γίνεται με αυστηρούς κανόνες που έχουν θεσπιστεί από τις αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες καρδιοχειρουργικής και καρδιολογίας.

Αριθμοί

• 4-5% του πληθυσμού θα αναπτύξει κάποια στιγμή νόσο των βαλβίδων που θα χρειασθεί χειρουργείο
• 50 ετών και άνω οι ασθενείς που χρειάζονται χειρουργική επιδιόρθωση ή αντικατάσταση βαλβίδας της καρδιάς
• 2-3 χρόνια η μέση επιβίωση των ασθενών δίχως χειρουργική θεραπεία, όταν η στένωση της αορτικής βαλβίδας προκαλεί συμπτώματα

Ύποπτα συμπτώματα σοβαρής βαλβιδοπάθειας

• Δύσπνοια
• Στηθάγχη
• Απώλεια αισθήσεων (λιποθυμία)

Κατάλληλοι ασθενείς για διαδερμική παρέμβαση

Όσοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς, επειδή έχουν:

• Μεγάλη ηλικία
• Πολλαπλά προβλήματα υγείας (κυρίως αναπνευστικά, αλλά και ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια)
• Προηγούμενο ιστορικό εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς