Γράφει ο Δρ. Απόστολος Τζίκας, Επεμβατικός Καρδιολόγος – Εξειδικευμένος σε δομικές και συγγενείς καρδιοπάθειες, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης
Περισσότερο από το 1/3 των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων προέρχεται από την καρδιά και οφείλεται στην κολπική μαρμαρυγή, η οποία είναι μία από τις συχνότερες καρδιακές αρρυθμίες.
Όταν ένας ασθενής πάθει επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής, ο αριστερός κόλπος της καρδιάς παύει να συστέλλεται ομαλά και το αίμα λιμνάζει σε αυτόν. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία θρόμβων, οι οποίοι, διαμέσου της κυκλοφορίας, φτάνουν στις αρτηρίες του εγκεφάλου και τις αποφράσσουν, προκαλώντας αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Προς το παρόν, οι διαθέσιμες θεραπείες για το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αφότου αυτό έχει γίνει, είναι περιορισμένες, οπότε όλο το βάρος της ιατρικής φροντίδας έχει επικεντρωθεί στην πρόληψη.
Ο κίνδυνος για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια αυξάνει με την ηλικία, αλλά και λόγω άλλων παθήσεων, όπως είναι η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης και η καρδιακή ανεπάρκεια. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, η ενδεδειγμένη θεραπεία για την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή (άνω των 65 ετών ή με κάποιον παράγοντα κινδύνου) είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα, τα οποία παρεμβαίνουν στη διαδικασία πήξης του αίματος και εμποδίζουν τη δημιουργία θρόμβων. Ωστόσο, το 40-50% περίπου των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή και ένδειξη για αγωγή δε λαμβάνουν αντιπηκτικά και έτσι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Οι κυριότερες αιτίες μη συμμόρφωσης είναι ο αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας, οι παρενέργειες και η ελλιπής ενημέρωση.
Μία νέα θεραπεία για την πρόληψη αυτών των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι ο αποκλεισμός του αριστερού ωτίου της καρδιάς. Με βάση υπερηχοκαρδιογραφικές μελέτες, έχει βρεθεί ότι περισσότερο από το 90% των θρόμβων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή βρίσκεται στο ωτίο του αριστερού κόλπου της καρδιάς. Ο αποκλεισμός (σύγκλειση) του ωτίου γίνεται με μία ειδική συσκευή, η οποία και εμποδίζει τη δημιουργία θρόμβων. Η επέμβαση γίνεται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, διαμέσου καθετήρων (χωρίς χειρουργική τομή), διαρκεί 1-2 ώρες και ο ασθενής παίρνει εξιτήριο την επόμενη μέρα. Μετά τον αποκλεισμό του ωτίου δεν είναι πια απαραίτητη η μακροχρόνια χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής, η οποία αντικαθίσταται με τη χορήγηση μικρής δόσης ασπιρίνης για 1-6 μήνες.
Διεθνείς μελέτες για τον αποκλεισμό του αριστερού ωτίου έχουν δείξει θετικά πρώιμα αποτελέσματα και μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί, παγκοσμίως, περισσότερες από 50.000 επεμβάσεις. Η πρώτη επέμβαση στην Ελλάδα έγινε το Μάιο του 2013 στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης (Tzikas et al. Hellenic J Cardiol. 2013;54:408-12. Left atrial appendage occlusion with the Amplatzer Amulet for stroke prevention in atrial fibrillation: the first case in Greece).
Συμπερασματικά, ο αποκλεισμός του αριστερού ωτίου της καρδιάς αποτελεί μία νέα, «τοπική» θεραπεία για την πρόληψη των εγκεφαλικών σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, όταν αυτοί δεν μπορούν να λάβουν αντιπηκτικά φάρμακα ή για εκείνους, στους οποίους τα αντιπηκτικά δεν είναι αποτελεσματικά.
