Μονάδα Οστεοπόρωσης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τα πρώτα συμπτώματα της οστεοπόρωσης εμφανίζονται αμέσως μετά την εμμηνόπαυση. Η διάγνωση και η αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης αφορά το σύνολο των εμμηνοπαυσιακών γυναικών.

Απαραίτητα βήματα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης:

1. Μέτρηση οστικής πυκνότητας. 

2. Κλινική εξέταση και αξιολόγηση στο Τμήμα Οστεοπόρωσης.

3. Βιοχημικές εξετάσεις με τις οποίες γίνεται η διαφορική διάγνωση και προβλέπεται ο ρυθμός της οστικής απώλειας, ώστε:

  • Να αρχίσει η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή,
  • Να ελέγχεται η αποτελεσματικότητα κάθε θεραπείας (με συχνή μέτρηση κάθε 3-6 μήνες).

Τρόποι διάγνωσης της οστεοπόρωσης

Η καλύτερη αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης είναι η έγκαιρη διάγνωση. Στην Οστεοπόρωση δεν υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα έως την εμφάνιση καταγμάτων. Η απουσία συμπτωμάτων επιβάλλει την αναζήτηση ορισμένων προδιαθεσικών παραγόντων (παράγοντες που θέτουν τη γυναίκα σε υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση κατάγματος).

Παράγοντες κινδύνου

Μη τροποποιήσιμοι

  • Ατομικό ιστορικό κατάγματος
  • Ιστορικό κατάγματος σε συγγενή α’ βαθμού
  • Προχωρημένη ηλικία
  • Λευκή φυλή
  • Γυναικείο φύλο

Τροποποιήσιμοι

  • Πρόωρη εμμηνόπαυση ή ωοθηκεκτομή
  • Παρατεταμένη εμμηνόρροια πριν από την εμμηνόπαυση (>1 έτους)
  • Χαμηλό σωματικό βάρος (ανάλογα με το ύψος)
  • Κάπνισμα
  • Χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου (εφ’ όρου ζωής)
  • Κατάχρηση Αλκοόλ
  • Ανεπαρκής σωματική άσκηση ή παρατεταμένη ακινησία

Η οστεοπόρωση εμφανίζεται συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών. Είναι συχνότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες και η συχνότητά της αυξάνεται με την πρόοδο της ηλικίας.

Τι είναι η οστεοπόρωση;

Πρόκειται για πάθηση που χαρακτηρίζεται από προοδευτική ελάττωση της οστικής μάζας και αλλοίωση της ποιότητας του οστού. Οι διαταραχές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα τα γίνονται πιο εύθραυστα τα οστά και να δημιουργείται κίνδυνος καταγμάτων. Τα κατάγματα εμφανίζονται σε οποιοδήποτε οστό αφορούν όμως κυρίως:

  • Το ισχίο,
  • Τη σπονδυλική στήλη,
  • Τους καρπούς.

Το κάταγμα μπορεί να προκληθεί από μία απλή πτώση στο έδαφος. Στη σπονδυλική στήλη, το κάταγμα μπορεί να συμβεί σταδιακά, χωρίς να γίνει αντιληπτό. Το 40% των γυναικών άνω των 50 ετών έχει ελαττωμένη οστική πυκνότητα. Ο κίνδυνος να υποστεί μια γυναίκα οστεοπορωτικό κάταγμα ανέρχεται σε 40%, ενώ ο αντίστοιχος κίνδυνοςστους άνδρες είναι 13%.

Η οστεοπόρωση είναι ένα συχνό νόσημα με τεράστιες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις που έχει χαρακτηριστεί ως μείζον πρόβλημα από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Σύστημα Μέτρησης Οστικής Πυκνότητας LUNAR PRODIGY PRIMO πρωτοποριακής τεχνολογίας FAN-BEAM (δέσμη τύπου «Βεντάλιας»), που εξασφαλίζει:

  • Ταχεία Μέτρηση (30″ ανα περιοχή),
  • Υψηλή ακρίβεια και εξαιρετική διακριτική ικανότητα,
  • Εξαιρετικά χαμηλή δόση ακτινοβολίας (έως και 10 φορές μικρότερη σε σχέση με άλλα συστήματα).

ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

  • Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας ΟΣΦΥΪΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ (ΟΜΣΣ)
  • Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας ΙΣΧΙΩΝ
  • Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας ΑΝΤΙΒΡΑΧΙΟΥ
  • Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας ΟΛΟΣΩΜΗ
  • ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Η οστεοπόρωση είναι μία πάθηση η οποία χαρακτηρίζεται από την προοδευτική ελάττωση της οστικής μάζας και αλλοίωσης της ποιότητας του οστού, με αποτέλεσμα τα οστά να γίνονται πιο εύθραυστα, με κίνδυνο την πρόκληση καταγμάτων.

Αυτά μπορούν να συμβούν σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος, κυρίως όμως:

  • Στο ισχίο,
  • Στη σπονδυλική στήλη,
  • Στους καρπούς.

Η καλύτερη αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης είναι η έγκαιρη διάγνωση, δηλαδή πριν αυτή φθάσει να προκαλέσει κατάγματα.

Επειδή δεν υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα, ωσότου συμβεί κάποιο κάταγμα, πρέπει αρχικά να αναζητηθούν ορισμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες, δηλαδή παράγοντες που θέτουν τη γυναίκα σε υψηλό κίνδυνο για εμφάνιση κατάγματος.

Τα πρώτα συμπτώματα της οστεοπόρωσης εμφανίζονται τη χρονική περίοδο μετά την εμμηνόπαυση, οπότε και πρέπει να γίνονται οι διαγνωστικές εξετάσεις.

Η οστεοπόρωση είναι χρόνια νόσος του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται προοδευτική μείωση της οστικής πυκνότητας και της ποιότητάς των οστών.

Στην οστεοπόρωση, με την πάροδο του χρόνου, τα οστά γίνονται πιο λεπτά και εύθραυστα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος οστικών καταγμάτων.

Τα κυριότερα αίτια της οστεοπόρωσης είναι η εμμηνόπαυση, το γήρας, ενδοκρινικά ή αιματολογικά νοσήματα, η χρήση κορτικοειδών και η παρατεταμένη ακινητοποίηση.

Η κληρονομικότητα ευθύνεται για το 50-80% της διαμόρφωσης της οστικής μάζας.

Παράγοντες που επιδρούν στην έκφραση των γονιδίων όπως ορμόνες, διατροφή, φυσική δραστηριότητα και τρόπος ζωής, επηρεάζουν την κατασκευή και ανακατασκευή των οστών τόσο στην ανάπτυξη (κορυφαία οστική μάζα), όσο και στην ενηλικίωση.

Η άσκηση αποτελεί πρόληψη για την οστεοπόρωση κατά την εφηβεία γιατί αυξάνει την οστική μάζα (κορυφαία οστική μάζα) και κατά την ενηλικίωση, διότι διατηρεί την οστική μάζα, μειώνει την οστική απώλεια κατά την εμμηνόπαυση και προφυλάσσει από τις πτώσεις.

Παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την οστεοπόρωση είναι:

  • Η ελαττωμένη πρόσληψη ασβεστίου,
  • Η περιορισμένη κίνηση,
  • Η αυξημένη κατανάλωση πρωτεϊνών ή καφέ ή οινοπνευματωδών,
  • Το κάπνισμα,
  • Το φύλο (συχνότερη σε γυναίκες),
  • Η φυλή (συχνότερη στους λευκούς).

Στην Ελλάδα, το 19% των γυναικών και το 11% των ανδρών άνω των 60 ετών εμφανίζουν οστεοπόρωση.

Η διάγνωση της οστεοπόρωσης γίνεται με ακτινολογικά μηχανήματα, που χρησιμοποιούν τη μέθοδο «διπλής ενέργειας απορροφησιομέτρηση με ακτίνες Χ» (DEXA).

Η δόση της ακτινοβολίας στην οποία εκτίθενται οι εξεταζόμενοι για οστεοπόρωση είναι ιδιαίτερα μικρή. Η μέτρηση για οστεοπόρωση πραγματοποιείται κυρίως στη σπονδυλική στήλη και το ισχίο.

Η σοβαρότητα της οστεοπόρωσης εκτιμάται με το στατιστικό δείκτη σύγκρισης με νέα άτομα ίδιας εθνικότητας και φύλου που καλείται T-SCORE.

Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας θεωρείται φυσιολογική όταν το T-SCORE είναι -1 ή μεγαλύτερο από -1.

Όταν το T-SCORE κυμαίνεται από -1 έως -2,5 πρόκειται για οστεοπενία.

Τιμές του T-SCORE που είναι που είναι μικρότερες του -2,5 χαρακτηρίζουν την οστεοπόρωση.

Η οστεοπενία και η οστεοπόρωση είναι στάδια του ιδίου νοσήματος.

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης τα τελευταία 20 χρόνια έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, με τη χρήση πολλών φαρμακευτικών σκευασμάτων, η λήψη των οποίων θα πρέπει να συνδυάζεται απαραίτητα με σωματική άσκηση.

Για οστεοπόρωση συστήνονται οι ασκήσεις φόρτισης (αεροβική) και συμπεριλαμβάνουν τη βάδιση, το ποδήλατο, το τρέξιμο, το χορό, το μπόουλινγκ, την κηπουρική, το τένις, το μπάσκετ και άλλα.

Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης σε περιπτώσεις οστεοπόρωσης συμπεριλαμβάνουν ασκήσεις εδάφους, ασκήσεις με βαράκια, με μηχανήματα, τροχαλίες και λάστιχα.

Η αεροβική άσκηση και συγκεκριμένα η βάδιση ως άσκηση σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, διατηρεί ή ακόμα και αυξάνει την οστική πυκνότητα στο ισχίο.

Η δυναμική βάδιση πραγματοποιείται με μεγαλύτερα βήματα και με εναλλαγή βήματος με ταχύτερο ρυθμό, χωρίς στροφές του κορμού. Οι αγκώνες πρέπει να είναι λυγισμένοι και η κίνηση των χεριών να είναι γρήγορη και να φτάνει το ύψος των ώμων. Η έναρξη θα πρέπει να πραγματοποιείται με φυσιολογικό ρυθμό για 5 λεπτά και να αυξάνει σταδιακά για τα επόμενα 30 λεπτά. Ο ρυθμός θα πρέπει να είναι τέτοιος που να επιτρέπει τη συνομιλία.

Το τρέξιμο απαγορεύεται σε ασθενείς με εγκατεστημένη την οστεοπόρωση και δεν επιδιώκουμε ποτέ τη γενικευμένη μυϊκή ενδυνάμωση.

Μελέτες αναφέρονται στην περιοχή βελτίωσης της οστικής μάζας και της γεωμετρίας του οστού (σημαντική για την πρόληψη του κατάγματος) με επιλεγμένες ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης και δράση σε σημεία ενδιαφέροντος.

Τα προγράμματα θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από περιοδικότητα, επαναληψιμότητα και εναλλακτικότητα.

Η πτώση αποτελεί πρωταρχική αιτία πρόκλησης κατάγματος σε ασθενείς με οστεοπόρωση.

Παρεμβάσεις οι οποίες μειώνουν τον κίνδυνο πτώσης, συμβάλλουν στην πρόληψη των οστεοπορωτικών καταγμάτων (κατάγματα ισχίου και σπονδυλικής στήλης).

Η άσκηση μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση του μυϊκού συστήματος για τον καλύτερο έλεγχο της ισορροπίας και της βάδισης.

Προγράμματα εκπαίδευσης της όρθιας στάσης, της ισορροπίας και του συντονισμού, παρεμβάσεις στο περιβάλλον διαβίωσης των ηλικιωμένων (διαμόρφωση των επίπλων και απομάκρυνση ταπήτων, αντιολισθητικές ταινίες, χρήση βοηθημάτων) περιορίζουν τον κίνδυνο πτώσης.

Μελέτες έχουν δείξει αναφορικά με το Mai Chi - μέθοδο γυμναστικής που σχετίζεται με τη μυϊκή επανεκπαίδευση - πως είναι αποτελεσματική στην πρόληψη των πτώσεων.

Γυναίκες που αναφέρουν μέτρια ως εντατική φυσική δραστηριότητα έχουν μειωμένο κίνδυνο πτώσεως και κατάγματος.

Από συστηματικές μελέτες έχει προκύψει ότι το ποσοστό κατάγματος του ισχίου μειώνεται κατά 30-45% σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, όταν η δυναμική βάδιση ως άσκηση και οι μετρίου βαθμού αθλητικές δραστηριότητες συμπεριλαμβάνονται στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα δραστηριοτήτων.

ΓΙΑΤΙ ΕΜΑΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Covid-19
Προπληρωμή Test