Εγκεφαλικό Επεισόδιο: Μέσα από τα μάτια του Επεμβατικού Νευροακτινολόγου

Μιχαήλ Καρύγιαννης, Eπεμβατικός Ακτινολόγος - Νευροακτινολόγος, Διευθυντής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

1. Τι είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο;

Όταν λέμε εγκεφαλικό επεισόδιο, εννοούμε το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, που ουσιαστικά είναι μια ξαφνική, αιφνίδια διαταραχή της λειτουργίας του εγκεφάλου, η οποία οφείλεται σε κάποια πάθηση των αγγείων.

Μπορεί να πρόκειται είτε για ρήξη μιας αρτηρίας, που προκαλεί αιμορραγία, οπότε μιλάμε για αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο, είτε για απόφραξη μιας αρτηρίας, οπότε μιλάμε για ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τα εγκεφαλικά επεισόδια αποτελούν την πρώτη αιτία αναπηρίας στους ενήλικες και την τρίτη αιτία θανάτου. Είναι μία συχνή πάθηση και είναι χαρακτηριστικό ότι ένας στους έξι ανθρώπους θα περάσει εγκεφαλικό κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Όταν πρόκειται για αιμορραγία στον εγκέφαλο, που συνήθως οφείλεται στη ρήξη ενός εγκεφαλικού ανευρύσματος, το κύριο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ένας πρωτόγνωρος, πάρα πολύ δυνατός πονοκέφαλος, που ο ασθενής αντιλαμβάνεται αμέσως ως κάτι σοβαρό.

Όταν πρόκειται για ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, τότε τα συνηθισμένα συμπτώματα είναι αδυναμία στο πόδι, στο χέρι ή στο πρόσωπο στη μία πλευρά του σώματος, διαταραχή στην ομιλία, διαταραχή στην όραση ή αστάθεια και διαταραχή της ισορροπίας.

2. Ποια συμπτώματα πρέπει να μας κινητοποιήσουν άμεσα;

Όταν εμφανιστεί ένα από τα παραπάνω συμπτώματα, ο ασθενής πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική παρέμβαση σε μία οργανωμένη Μονάδα Εγκεφαλικών Επεισοδίων.

3. Ποιος είναι ο ρόλος του Επεμβατικού Νευροακτινολόγου;

Ο επεμβατικός νευροακτινολόγος είναι μια εξειδίκευση ιατρικής ειδικότητας που ασχολείται με την ενδαγγειακή θεραπεία παθήσεων των αγγείων του εγκεφάλου. Το χαρακτηριστικό πλεονέκτημά της είναι ότι προσεγγίζει τη βλάβη μέσα από τα ίδια τα αγγεία, χωρίς χειρουργική τομή.

Έτσι, είτε στην περίπτωση του αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου είτε στην περίπτωση του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, υπάρχει δυνατότητα, μέσω της αρτηρίας του ποδιού, να προωθηθούν ειδικές συσκευές με τις οποίες προσεγγίζουμε τη βλάβη και αντιμετωπίζουμε την πάθηση.

4. Τι είναι ο εμβολισμός ανευρύσματος εγκεφάλου;

Ο εμβολισμός ανευρύσματος εγκεφάλου είναι μια ενδαγγειακή επέμβαση με την οποία αντιμετωπίζουμε ανευρύσματα που είτε έχουν ραγεί και έχουν προκαλέσει αιμορραγία είτε έχουν εντοπιστεί τυχαία σε έναν έλεγχο.

Στα ραγέντα ανευρύσματα, η αντιμετώπιση πρέπει να γίνει το πρώτο εικοσιτετράωρο, καθώς υπάρχει σημαντικός κίνδυνος επαναιμορραγίας του ανευρύσματος.

Μέσω της αρτηρίας του ποδιού και υπό γενική αναισθησία, προσεγγίζουμε το ανεύρυσμα και καταφέρνουμε να το αποφράξουμε, τοποθετώντας ειδικά εμβολικά υλικά μέσα στον ανευρυσματικό σάκο.

Τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει σημαντική εξέλιξη στα υλικά που χρησιμοποιούνται για τον εμβολισμό των ανευρυσμάτων, ώστε να μπορούμε πλέον να αντιμετωπίζουμε σχεδόν το σύνολο των ανευρυσμάτων.

5. Τι είναι η θρομβεκτομή;

Η θρομβεκτομή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εξελίξεις της Ιατρικής παγκοσμίως την τελευταία δεκαετία. Ουσιαστικά, δίνει τη δυνατότητα αντιμετώπισης ασθενών που έχουν ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, δηλαδή απόφραξη μεγάλης αρτηρίας στον εγκέφαλο.

Τις πρώτες ώρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων, μπορούμε ενδαγειακά να προσεγγίσουμε το σημείο της απόφραξης και, αφαιρώντας τον θρόμβο, να αποκαταστήσουμε την αιματική ροή στον εγκέφαλο.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πενταπλάσια πιθανότητα λειτουργικής αποκατάστασης και πενταπλάσια μείωση της πιθανότητας θανάτου.

Εφαρμόζοντας αυτή τη θεραπεία, ένας στους δύο ασθενείς που θα αντιμετωπιστούν μπορεί να έχει σημαντική βελτίωση στην αποκατάστασή του, ενώ ένας στους πέντε ασθενείς μπορεί να έχει πλήρη αποκατάσταση και φυσιολογική ζωή μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η αντιμετώπιση του ραγέντος ανευρύσματος πρέπει να γίνεται μέσα στο πρώτο εικοσιτετράωρο. Για τη θρομβεκτομή, το χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο η επέμβαση έχει τα καλύτερα αποτελέσματα είναι πολύ περιορισμένο. Ιδανικά, πρέπει να γίνεται μέσα στο πρώτο εξάωρο από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Τα τελευταία χρόνια, σημαντικές μελέτες έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου ακόμη και έως 24 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Ωστόσο, αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι όσο πιο γρήγορα γίνεται η παρέμβαση, τόσο καλύτερο είναι το αποτέλεσμα της επέμβασης.