Παγκόσμια Ημέρα Πεπτικού Συστήματος: Η υγεία ξεκινά από το έντερο

Γράφει ο Καθηγητής Ευάγγελος Ακριβιάδης, Παθολόγος-Γαστρεντερολόγος, Διευθυντής της Α΄ Γαστρεντερολογικής Κλινικής του Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης.

Η Παγκόσμια Ημέρα Πεπτικού Συστήματος αποτελεί μια σημαντική αφορμή για να θυμηθούμε πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει το πεπτικό σύστημα στη συνολική μας υγεία. Το στομάχι, το έντερο, το ήπαρ, το πάγκρεας και ο οισοφάγος συνεργάζονται καθημερινά ώστε να μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια, να απορροφούν θρεπτικά συστατικά και να προστατεύουν τον οργανισμό μας.

Παρότι το πεπτικό σύστημα εργάζεται αδιάκοπα, συχνά το φροντίζουμε μόνο όταν εμφανιστούν ενοχλήσεις. Ωστόσο, η πρόληψη, η σωστή διατροφή και η έγκαιρη διάγνωση μπορούν να προλάβουν σοβαρές παθήσεις και να βελτιώσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής.

Συχνά συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν φυσιολογικά συμπτώματα όπως:

• δυσκολία στην κατάποση
• επίμονη ανορεξία ή απέχθεια για τη λήψη τροφής
• επίμονο φούσκωμα
• καούρες ή παλινδρόμηση τροφών ή γαστρικών υγρών
• πόνος στην κοιλιακή χώρα
• δυσκοιλιότητα, διάρροια ή εναλλαγές
• αίσθηση ατελούς κενώσεως του εντέρου
• αίμα στα κόπρανα
• ανεξήγητη απώλεια βάρους

Όταν τα συμπτώματα αυτά επιμένουν ή επανέρχονται συχνά, χρειάζεται αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο. Πίσω από μια «απλή ενόχληση» μπορεί να κρύβεται «γαστρίτιδα», σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, πολύποδες ή άλλη σοβαρότερη πάθηση που απαιτεί έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση.

Η σημασία της πρόληψης

Η σύγχρονη γαστρεντερολογία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη. Εξετάσεις όπως η γαστροσκόπηση και η κολονοσκόπηση μπορούν να εντοπίσουν βλάβες σε πρώιμο στάδιο, ακόμη και πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

Ιδιαίτερα η κολονοσκόπηση αποτελεί πολύτιμο εργαλείο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου, καθώς επιτρέπει την ανίχνευση και αφαίρεση πολυπόδων πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια.

Η προληπτική εξέταση συνιστάται συνήθως από την ηλικία των 45-50 ετών, νωρίτερα όμως όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή άλλοι παράγοντες κινδύνου.

Το έντερο και η γενικότερη υγεία

Τα τελευταία χρόνια, η επιστήμη αναδεικνύει όλο και περισσότερο τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος, δηλαδή των δισεκατομμυρίων μικροοργανισμών που ζουν στο έντερό μας. Η ισορροπία τους επηρεάζει όχι μόνο την πέψη, αλλά και το ανοσοποιητικό σύστημα, τον μεταβολισμό, ακόμη και την καθημερινή μας διάθεση.

Η σωστή διατροφή, η σωματική άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η αποφυγή αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών συμβάλλουν σημαντικά στη διατήρηση ενός υγιούς εντέρου.

Μικρές καθημερινές συνήθειες με μεγάλη αξία

Για καλύτερη υγεία του πεπτικού συστήματος:

• επιλέγουμε μεσογειακή διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες
• πίνουμε αρκετό νερό
• περιορίζουμε το αλκοόλ και τα επεξεργασμένα τρόφιμα
• διατηρούμε φυσιολογικό βάρος
• ασκούμαστε συστηματικά
• αποφεύγουμε το κάπνισμα
• δεν αμελούμε τα επίμονα συμπτώματα

Ένα μήνυμα για την ημέρα

Η υγεία του πεπτικού συστήματος δεν αφορά μόνο την πέψη. Επηρεάζει την ενέργεια, την άμυνα του οργανισμού και τη συνολική ευεξία μας. Η Παγκόσμια Ημέρα Πεπτικού Συστήματος μας υπενθυμίζει ότι η πρόληψη σώζει ζωές και πως ένα απλό προληπτικό ραντεβού μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Ας ακούσουμε το σώμα μας και ας δώσουμε στο πεπτικό μας σύστημα τη φροντίδα που αξίζει.