Θεραπευτική προσέγγιση σε προχωρημένα νεοπλάσματα πεπτικού

Γράφει ο Ιωάννης Σπηλιώτης, Χειρουργός Ογκολόγος, Διευθυντής Κλινικής Αντιμετώπισης Περιτοναϊκής Κακοήθειας & Χειρουργικής Ογκολογίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Υπεύθυνος Μονάδας Αντιμετώπισης Περιτοναϊκής Κακοήθειας, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Περιτοναϊκή  Μετάσταση

Περίπου το 30% των ενδο-κοιλιακών κακοηθειών θα εμφανίσουν περιτοναϊκές μεταστάσεις.

Ιστορικά, η περιτοναϊκή μετάσταση θεωρούνταν μη ιάσιμη και σχεδόν προθανάτια  κατάσταση.

Η μέση επιβίωση, εάν δεν υπάρξει κάποια θεραπευτική προσπέλαση, είναι:

• Κολο-ορθικός  καρκίνος :  6 μήνες
• Γαστρικός καρκίνος:           1 μήνας
• Παγκρέατος Καρκίνος:       0,7 μήνες

Σε τι συνίστανται οι καρκίνοι του περιτόναιου:

Υπάρχουν 2 τύποι περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης:

1. Πρωτοπαθείς καρκίνοι, που περιλαμβάνουν το πρωτοπαθές καρκίνωμα του περιτοναίου, που συμπεριφέρεται, όπως ο καρκίνος της ωοθήκης, και το Μεσοθηλίωμα του περιτοναίου.
2. Περιτοναϊκές μεταστάσεις, που ενδεχόμενα είναι είτε μόνο στο περιτόναιο, είτε συνυπάρχουν με σπλαχνικές μεταστάσεις (Ήπαρ, πνεύμονες). 

Τα πιο συχνά όργανα, που δίνουν μεταστάσεις στο περιτόναιο και στην ενδοκοιλιακή χώρα, είναι:

Σκωληκοειδής απόφυση, Ωοθήκες, Παχύ έντερο, Στομάχι, Πάγκρεας, Xοληδόχος κύστη, Μήτρα και σπανίως έξω-κοιλιακά όργανα, όπως Μαστός και Πνεύμονας.

Μία άλλη οντότητα, που ονομάζεται ΨΕΥΔΟΜΥΞΩΜΑ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ, και είναι μία νόσος, που εμφανίζει ποικιλία βιολογικής συμπεριφοράς από καλοήθεια (DPAM: Διάχυτη περιτοναϊκή βλεννώδης αδένωση) σε χαμηλής και υψηλής βαθμίδας αδένο καρκινώματα.

Η παραδοσιακή ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ χημειοθεραπεία δεν ωφελεί στις περιπτώσεις της περιτοναϊκής καρκινωμάτωσης.

Γιατί;

Διότι η περιτοναϊκή κοιλότητα διαθέτει ένα είδος «φραγμού» και η μεταφορά των φαρμάκων πραγματοποιείται μέσω διάχυσης (10%) και όχι μέσω της συστηματικής κυκλοφορίας.

Πώς μεθίσταται ο καρκίνος στην περιτοναϊκή κοιλότητα:

Δύο σημεία είναι σημαντικά σε αυτήν την περίπτωση:

1. Δεν αναπτύσσονται οι καρκίνοι στην περιτοναϊκή κοιλότητα με τον ΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟ και η συμπεριφορά τους εξαρτάται από διάφορα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου.
2. Καρκίνοι, που μεθίστανται τοπικά μόνο στο περιτόναιο, ΧΩΡΙΣ να έχουν μετάσταση στο ΗΠΑΡ και στους ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ και χαρακτηρίζονται ως ΤΟΠΙΚΟ ΠΕΡΙΟΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ.

Ποια, όμως, είναι η φυσική ιστορία της περιτοναϊκής νόσου, ανάλογα με τη θεραπεία που επιλέχθηκε;

Σε μία μακροχρόνια μελέτη 10 ετών, που δημοσιεύτηκε το 2015 από την ομάδα μας (Spiliotis J. et al, JBUON 2015 (1) 244-7) σε 700 ασθενείς με περιτοναϊκή νόσο, οι  280 ασθενείς υποβλήθηκαν σε εκτεταμένο χειρουργείο μαζί με Hipec και ακολούθησε συστηματική Χημειοθεραπεία και η μέση επιβίωση σε αυτούς τους ασθενείς ήταν 26,2 ± 11,7 μήνες.

Αντίστοιχα, σε 250 ασθενείς, που υποβλήθηκαν σε παρηγορητική χειρουργική και συστηματική Χημειοθεραπεία, η διάμεση επιβίωση ήταν 11,7 ± 8,3 μήνες, ενώ, τέλος, οι ασθενείς, οι οποίοι είχαν ως θεραπευτικό σκέλος μόνο τη συστηματική Χημειοθεραπεία και τη διατροφική υποστήριξη, είχαν διάμεση επιβίωση 7,2 ± 4,3 μήνες.

Συμπερασματικά, η σωστή επιλογή ασθενών και η εφαρμογή νέων εξειδικευμένων τεχνικών μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια επιβίωση σε ασθενείς, με προχωρημένο καρκίνο του πεπτικού.