Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την ιλαρά

Γράφει ο Ανδρέας Φρετζάγιας, Καθηγητής Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονικός Σύμβουλος Διοίκησης, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

 

Εξαλείφθηκε η ιλαρά; Πόσο μολυσματική είναι;
Η ιλαρά είναι λοιμώδης νόσος που οφείλεται στον ομόλογο ιό. Είναι εξαιρετικά μεταδοτική δια του αέρος με τα σταγονίδια του σάλιου αλλά και κατόπιν επαφής με μολυσμένα αντικείμενα και επαφή με το στόμα, μύτη, μάτια.
Πάσχοντες από ιλαρά μεταδίδουν τη νόσο 4 ημέρες πριν και 4 ημέρες μετά την  εμφάνιση του εξανθήματος.
Η  νόσος δυστυχώς δεν έχει εξαλειφθεί αν και υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο. Στη χώρα μας σε ένα ποσοστό είναι εισαγόμενη (τουρισμός, μετανάστες, εποχικά εργαζόμενοι, κλπ) κυρίως όμως σχετίζεται με αναζωπυρώσεις από ομάδες του πληθυσμού (τσιγγάνοι, μειονότητες)  που κατά τεκμήριο και πρακτική δεν εμβολιάζονται.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;
Υψηλός πυρετός, κόκκινα μάτια με δακρύρροια (επιπεφυκίτιδα), έντονος ερεθιστικός βήχας, ρινική καταρροή και εξάνθημα που αρχίζει από το κεφάλι και επεκτείνεται φυγοκεντρικά προς τα άκρα. Σημαντικό διαγνωστικό στοιχείο είναι οι λευκωπές κηλίδες στο στοματικό βλεννογόνο των παρειών απέναντι από προγόμφιους -γομφίους οδόντες (κηλίδες Kopik ) εμφαβιζόμενες 2-3 ημέρες πριν από το εξάνθημα.

Ποιες είναι οι κυριότερες επιπλοκές της νόσου;
Οι σημαντικότερες επιπλοκές της νόσου αφορούν το κεντρικό Νευρικό σύστημα (εγκεφαλίτιδα) και τους πνεύμονες με τη μορφή της πνευμονίας. Ηλικιακά βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο παιδιά  ηλικίας μικρότερης των 5 ετών και ενήλικες άνω των 20 ετών. Επίσης, έγκυες και ανοσοκατασταλμένοι. 

Πώς γίνεται η διάγνωση της νόσου;
Από την  κλινική εικόνα και απομόνωση του ιού από το σάλιο του πάσχοντα με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (RT-PCR).

Υπάρχει πρόληψη της νόσου;
Υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο με ζώντες εξασθενημένους ιούς που καλύπτει ταυτόχρονα ερυθρά και παρωτίτιδα. Γίνεται σε δύο δόσεις στις ηλικίες 12-15 μηνών και 4-6 ετών.
Η 2η δόση σκοπό έχει να ανοσοποιήσει όσους παρουσιάζουν πρωτογενή αστοχία στην 1η δόση του εμβολίου. Ο εμβολιασμός πάντως μπορεί να ολοκληρωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα αρκεί μεταξύ των 2 δόσεων να  μεσολαβεί διάστημα 28 ημερών. Σε περίπτωση επιδημίας ιλαράς  μπορεί να χορηγηθεί ήδη από τον 6 μήνα της ζωής  η δόση όμως αυτή δεν προσμετράται για την ολοκλήρωση του εμβολιαστικού σχήματος.

Σε περίπτωση επαφής με πάσχοντα τι μέτρα μπορούμε να λάβουμε;
Το άτομο που ήρθε σε επαφή πρέπει να εμβολιασθεί το συντομότερο δυνατόν, εντός 72 ωρών ή να χορηγηθεί ανοσοσφαιρίνη (προερχόμενη από πλάσμα αιμοδοτών που έχουν νοσήσει από  ιλαρά) εντός 6 ημερών.
Στους νοσηλευόμενους στο νοσοκομείο ασθενείς από ιλαρά ή τις επιπλοκές της συνιστάται η χορήγηση βιταμίνη Α συμπληρωματικά και βρίσκονται σε απομόνωση.
(Με βάση το άρθρο What is Measles? JAMA published on line November 14, 2022)

                            

Covid-19
Προπληρωμή Test