Σχολική τσάντα και σπονδυλική στήλη

Γράφει ο Νικόλαος Λαλιώτης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Παιδο-ορθοπαιδικός, M.Ch.Orth, Επίκουρος Καθηγητής Ορθοπαιδικής Παίδων, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς σηματοδοτεί την επιστροφή των παιδιών στην καθημερινότητα του σχολείου, μαζί όμως και την ανάγκη για σωστή επιλογή και χρήση της σχολικής τσάντας. Το βάρος, ο τρόπος μεταφοράς και η εφαρμογή της τσάντας αποτελούν συχνά πηγή ανησυχίας για τους γονείς, ιδιαίτερα όταν το παιδί καθημερινά μεταφέρει βιβλία, τετράδια και σχολικά είδη.

Μπορεί, όμως, μια σχολική τσάντα να επηρεάσει τη σπονδυλική στήλη;

Η χρήση μιας βαριάς ή ακατάλληλα προσαρμοσμένης τσάντας μπορεί να προκαλέσει μυοσκελετική επιβάρυνση, η οποία εκδηλώνεται με ενοχλήσεις, πόνους και αίσθημα μυόσπασμου που εντοπίζεται στην πλάτη των παιδιών. Ζητούν από τους γονείς να κάνουν μασάζ και μαλάξεις στην σπονδυλική στήλη. Ο αγγλικός όρος back pain που περιγράφει αυτές τις ενοχλήσεις, έχει αντικατασταθεί από τον όρο bag pain υποδηλώνοντας την βαριά τσάντα σαν την αιτία της επιβάρυνσης της σπονδυλικής στήλης.

Η τσάντα ΔΕΝ προκαλεί μόνιμη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης ούτε ευθύνεται για την εμφάνιση σκολίωσης.

Ποια τσάντα είναι η κατάλληλη;

Ιδανικά, η σχολική τσάντα θα πρέπει:

• Να είναι ελαφριά, ώστε το βάρος της να μην επιβαρύνει το παιδί πριν ακόμη τοποθετηθούν τα σχολικά είδη.
• Να διαθέτει δύο φαρδιούς και μαλακούς ιμάντες, οι οποίοι να ρυθμίζονται σωστά.
• Να εφαρμόζει κοντά στην πλάτη και να μην κρέμεται χαμηλά.
• Να έχει το κατάλληλο μέγεθος για το σώμα του παιδιού.
• Τα βαρύτερα αντικείμενα να τοποθετούνται στο πίσω μέρος της τσάντας, κοντά στην πλάτη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο το παιδί τη φορά. Η τσάντα πρέπει να μεταφέρεται και με τους δύο ώμους και όχι μονόπλευρα, καθώς η χρήση μόνο του ενός ιμάντα μπορεί να αυξήσει την καταπόνηση και να ενισχύσει την κακή στάση του σώματος.

Πόσο βάρος είναι υπερβολικό;

Δεν υπάρχει ένας απόλυτος αριθμός που να ταιριάζει σε όλα τα παιδιά. Σε γενικές γραμμές, συνιστάται το συνολικό βάρος της γεμάτης τσάντας να παραμένει περίπου στο 10% του σωματικού βάρους του παιδιού και να αποφεύγεται η άσκοπη μεταφορά αντικειμένων.

Οι γονείς θα πρέπει επίσης να είναι σε εγρήγορση όταν παρατηρήσουν συμπτώματα όπως επίμονος πόνος στην πλάτη ή τον αυχένα, μούδιασμα, αδυναμία ή σημαντική αλλαγή στη στάση του σώματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται αξιολόγηση από τον παιδίατρο ή τον παιδο-ορθοπαιδικό.

Η ετήσια αξιολόγηση του σχήματος της σπονδυλικής στήλης παραμένει το κύριο μέσο για την έγκαιρη διάγνωση των παραμορφώσεων της ΣΣ στα παιδιά, όπως η κύφωση και η σκολίωση.

Η άσκηση των παιδιών και η συστηματική σωστή γυμναστική προσφέρουν την κατάλληλη ευλυγισία και σωστό μυικό τόνο στο σώμα των παιδιών.

Η σωστή σχολική τσάντα δεν είναι θέμα μόδας. Είναι μια μικρή αλλά σημαντική καθημερινή επιλογή για την άνεση, τη σωστή στάση και τη μυοσκελετική υγεία του παιδιού.