Ψηφιακές παρεμβάσεις στη διαχείριση του σωματικού βάρους παιδιών και εφήβων

Μελίνα Σ. Καριπίδου, MSc, PhDc, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών
 

Η αντιμετώπιση του υπερβάλλοντος βάρους στην παιδική και εφηβική ηλικία συνεχίζει να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Μέχρι σήμερα, διάφορα είδη παρεμβάσεων έχουν δοκιμαστεί, από παρεμβάσεις σε σχολικό περιβάλλον έως ολοκληρωμένα εξατομικευμένα συμπεριφορικά προγράμματα που πραγματοποιούνται από μία διεπιστημονική ομάδα. Με την άνθηση στη χρήση των τεχνολογικών μέσων, νέα εργαλεία συλλογής πληροφοριών και επικοινωνίας μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία για την ανάπτυξη «έξυπνων» ψηφιακών παρεμβάσεων υγείας, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας.

Μία επιστημονική ομάδα από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο δημοσίευσε προσφάτως μια σχετική συγκεντρωτική ανάλυση*, η οποία εξέτασε την επίδραση των παρεμβάσεων που βασίζονται στην τεχνολογία για την αντιμετώπιση του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους. Συμπεριλήφθηκαν 8 τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες με συνολικά, 582 παιδιά (ηλικίας 9-12 ετών) και εφήβους. Η διάρκεια των παρεμβάσεων κυμαινόταν από 3 έως και 24 μήνες και τα επιμέρους αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης παρουσιάζονται παρακάτω.

Στις ομάδες παρέμβασης, στις οποίες υπήρχε και τεχνολογική υποστήριξη βρέθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων σε παραμέτρους του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Η διάρκεια των μελετών αυτών ήταν πάνω από 6 μήνες και στην παρέμβαση συμμετείχαν και οι γονείς. Επίσης, σημαντικές μειώσεις παρατηρήθηκαν στο ποσοστό σωματικού λίπους και στην αναλογία μέσης/ισχίου, όταν οι παρεμβάσεις διαρκούσαν 24 μήνες. Σε σχέση με τις διατροφικές παραμέτρους έδειξαν μεγαλύτερη προσκόλληση σε ένα πιο ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο, αυξημένη κατανάλωση φρούτων, μειωμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, χυμών φρούτων και ροφημάτων που περιέχουν ζάχαρη. Επίσης, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση στον χρόνο που αφιερώνουν τα παιδιά και οι έφηβοι στην οθόνη και αύξηση στην ένταση της άσκησης. Σημαντική μείωση, παρατηρήθηκε, στην αρτηριακή πίεση και στα επίπεδα χοληστερόλης αίματος των παιδιών και εφήβων που συμμετείχαν στην ψηφιακή παρέμβαση. Τέλος, αύξησαν την αυτό-αποτελεσματικότητά τους σε σχέση με τη δίαιτα και τη σωματική δραστηριότητα, βελτίωσαν την αυτοεκτίμησή τους και μείωσαν τις μη ισορροπημένες συμπεριφορές σε σχέση με τις δίαιτες αδυνατίσματος, το σωματικό βάρος και την εικόνα σώματος.

Συμπερασματικά, αυτή η μετα-ανάλυση αποκάλυψε ότι μια παρέμβαση που συνδυάζει τη συμβατική φροντίδα με τεχνολογικά εργαλεία θα μπορούσε να αποτελεί μια πιο αποτελεσματική μέθοδο για τη διαχείριση του σωματικού βάρους υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων σε σχέση με τη συμβατική φροντίδα μόνο. Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στις μελέτες περιλάμβανε διαδραστικές πλατφόρμες ιστοσελίδων (e-Health, m-Health), εφαρμογές σε κινητά τηλέφωνα, παιχνίδια, μηνύματα κειμένου sms και άλλες φόρμες επικοινωνίας, όπως email, τηλεϊατρική και ενημερωτικές ιστοσελίδες. Το επίκεντρο αυτών των τεχνολογιών σχετιζόταν με τη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας και τη βελτίωση του αυτο-ελέγχου τους. Το είδος του τεχνολογικού μέσου που χρησιμοποιήθηκε στις παρεμβάσεις -μέσω κινητού τηλεφώνου ή διαδικτύου- δεν φάνηκε να μεταβάλει το τελικό αποτέλεσμα. Η συμμετοχή των γονέων σχετιζόταν με καλύτερα αποτελέσματα στην παρέμβαση, ειδικά στα παιδιά, ενώ δεν κατέστη δυνατό να αξιολογηθεί η μεμονωμένη συμβολή η χωριστή συμβολή των γονέων στο τελικό αποτέλεσμα. Τέλος, η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων ήταν εμφανής όταν αυτές διαρκούσαν πάνω από 6 μήνες.

*Kouvari M, Karipidou M, Tsiambalis T, Mamalaki E, Poulimeneas D, Bathrellou, E, Yannakoulia M, Panagiotakos D. The role of technology-based interventions on management of excess weight in pediatric populations: a meta-analysis of randomized controlled clinical trials. J Med Internet Res 2022 Feb 14; 24(2): e30675. doi: 10.2196/30675.

Covid-19
Προπληρωμή Test