Πότε και γιατί οι έφηβες έχουν «δύσκολη» περίοδο και πρέπει να ανησυχούν;

Γράφει η Στέλλα Ροΐδη, Γυναικολόγος Παίδων και Εφήβων, Επιστημονικός Συνεργάτης του Τμήματος Παιδικής & Εφηβικής Γυναικολογίας του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Τα περισσότερα κορίτσια έχουν την πρώτη τους περίοδο μεταξύ 10 και 15 ετών. Ο μηνιαίος κύκλος ενός κοριτσιού, από πλευράς διάρκειας,  είναι ο αριθμός των ημερών από την αρχή της περιόδου έως την αρχή της επόμενης. Συχνά, ακούτε ότι αυτός είναι ένας κύκλος 28 ημερών. Αλλά το 28 είναι απλώς ένας μέσος αριθμός που χρησιμοποιούν οι ιατροί. Το εύρος των μηνιαίων κύκλων μεταξύ 24 και  34 ημερών. Οι κύκλοι αυτοί θεωρούνται φυσιολογικοί. Το ίδιο μπορεί να διαφέρει και η ποσότητα του αίματος αλλά και ο πόνος που βιώνει κάθε κορίτσι ξεχωριστά. Η έναρξη της εφηβείας είναι μία διαδικασία ωρίμανσης του σώματος της έφηβης. Παίρνει χρόνο μέχρι να σταθεροποιηθούν οι ορμονικές διακυμάνσεις κάθε μήνα και είναι αναμενόμενο τα πρώτα δύο χρόνια, η περίοδος να είναι άστατη στις μέρες που έρχεται, αλλά και στη ποσότητα του αίματος, αιμορραγία ή μόνο σταγόνα (πολύ συχνά ή πολύ αραιά διαστήματα).

Πότε λοιπόν πρέπει να ανησυχώ?

Επώδυνη περίοδος

Ο πόνος κατά τη διάρκεια των περιόδων είναι σύνηθες σύμπτωμα. Αποδίδεται σε συσπάσεις της μήτρας. Κάθε πόνος όμως ο οποίος δεν ανακουφίζεται με απλή αναλγησία (ιβουπροφαίνη - ibuprofen) και κάνει την έφηβη να αλλάζει τη καθημερινότητά της λόγω αυτού, πρέπει να ελέγχεται. Το υπερηχογράφημα κάτω κοιλίας με σκοπό να απεικονιστεί η μήτρα, οι ωοθήκες και να αποκλεισθεί κάποια ανατομική ανωμαλία που μπορεί να προκαλεί τον πόνο. Αν η εξέταση είναι φυσιολογική τότε ο λόγος μπορεί να είναι ορμονικός και μεταξύ αυτών που προτείνονται είναι: Άσκηση, λήψη αναλγητικών παυσίπονων, η ορμονική αντισύλληψη (όπως το αντισυλληπτικό χάπι ) 

“Βαριά”περίοδος 

Η λέξη «μηνορραγία» σημαίνει υπερβολικό αίμα κατά τη διάρκεια μιας περιόδου. Μία περίοδος θεωρείται “βαριά” εάν προκαλεί ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

  • Συχνές αλλαγές σερβιέτας  (κάθε 2 ώρες ή πιο συχνά)
  • Να λερώνεται η έφηβη στα ρούχα της ή τα σεντόνια
  • Να χρειάζεται «διπλή» προστασία, δηλ. σερβιέτα και tampon
  • Nα βλέπει κομμάτια πηγμάτων αίματος στη σερβιέτα

Όταν επηρεάζονται καθημερινές  δραστηριότητες π.χ. σχολείο, αθλητικά κλπ. λόγω της περιόδου

Τι προκαλεί «βαριές» περιόδους;
Η αιτία δεν είναι γνωστή στις περισσότερες περιπτώσεις
Συνηθέστερα παρατηρείται όταν έχει ξεκινήσει πρόσφατα η περίοδος για πρώτη φορά. Σπανιότερες αιτίες είναι :  διαταραχές πήξης  ή και λοιμώξεις (στις περιπτώσεις σεξουαλικά ενεργών εφήβων).

Η «βαριά» αιμορραγία δεν προκαλεί άλλα ιατρικά προβλήματα παρά διαταραχή του τρόπου ζωής και αναιμία, σιδηροπενική με τα ανάλογα συμπληρώματα, ζάλη, δύσπνοια και κόπωση, αδυναμία συγκέντρωσης κλπ.

Είναι σημαντικό να παρακολουθείτε το ρυθμό εμφάνισης εμμήνου ρύσεως. Κρατήστε ένα ημερολόγιο των περιόδων σας για λίγους μήνες και δείξτε το στον ιατρό σας. Αυτός θα σας κατευθύνει  εάν χρειάζεστε θεραπεία. Σημειώστε την ποσότητα αιμορραγίας και τον αριθμό των σερβιετών που χρειάζεστε.

Πρέπει να κάνω εξετάσεις?

Ο ιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να κάνετε μία γενική αίματος για να δει εάν είστε αναιμική ή έχετε χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Δεν χρειάζεστε τακτικά άλλες εξετάσεις αίματος. Σπάνια η αιμορραγία μπορεί να μην είναι γυναικολογικής φύσης. Αυτό θέλει εξειδικευμένες εξετάσεις και θα ελεγχθεί από τον ιατρό σας αν έχετε τυχόν ασυνήθιστα συμπτώματα όπως:

  • Εύκολοι μώλωπες
  • Συχνές ρινορραγίες
  • Ιστορικό σημαντικής αιμορραγίας κατά τη διάρκεια μικρής χειρουργικής επέμβασης
  • Οικογενειακό ιστορικό αιμορραγικών διαταραχών

Υπάρχει θεραπεία?

Φυσικά και υπάρχουν λύσεις. Οι επιλογές για τη διαχείριση βαριών περιόδων είναι:

  1. Μη ορμονικά δισκία (Μεφαιναμικό  με ή χωρίς Τρανεξαμικό οξύ )
  2. Συνδυασμένα Αντισυλληπτικά

Διακοπείσες ή χαμένες περιόδους 

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους μπορεί να χάσει τη περίοδο της μία έφηβη. Μερικοί συνηθισμένοι λόγοι είναι: 

  • Αναμενόμενη αστάθεια κύκλου τα πρώτα δύο χρόνια από την έναρξη της περιόδου
  • Εγκυμοσύνη (αν η έφηβη είναι σεξουαλικά ενεργή)
  • Στρες 
  • Απότομη απώλεια βάρους ή, αντίθετα, νοσογόνος παχυσαρκία
Covid-19 testing
Προπληρωμή