Πέτρα στα νεφρά: Αίτια, Συμπτώματα και θεράπεια

Γράφει ο Γιώργος Σιδέρης, Χειρουργός-Ουρολόγος, Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Λιθίαση είναι η δημιουργία λίθων στην αποχετευτική μοίρα του ουροποιητικού συστήματος και αφορά το 12-13% του γενικού πληθυσμού. Ανάλογα με την εντόπιση, έχουμε λιθίαση των νεφρών, λιθίαση των ουρητήρων (όπου ουρητήρες είναι τα σωληνάκια μέσω των οποίων μεταφέρονται τα ούρα από τους νεφρούς στην ουροδόχο κύστη), καθώς και λιθίαση της ουροδόχου κύστεως.

Πώς δημιουργούνται οι λίθοι

Από τους νεφρούς αποβάλλονται άχρηστες ουσίες μεταξύ των οποίων και άλατα κυρίως ασβεστίου και ουρικού οξέως. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις όπως πολύ πυκνά ούρα (υπερκορεσμένα με διαλύματα αλάτων) είτε διότι δεν πίνουμε αρκετά υγρά (αφυδάτωση) είτε διότι υπάρχει αυξημένη αποβολή μεταλλικών ουσιών, τα άλατα αυτά σχηματίζουν κρυστάλλους που ενώνονται μεταξύ τους και δημιουργούν πέτρες.

‘Αλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το σχηματισμό λίθων είναι το οικογενειακό ιστορικό, οι διατροφικές συνήθειες, η ύπαρξη ανατομικών ανωμαλιών που προκαλούν στάση των ούρων.

Συμπτώματα

Συνήθως ο λίθος μέσα στο νεφρό δεν δημιουργεί προβλήματα, εάν όμως μετακινηθεί στον ουρητήρα προκαλεί απόφραξη εμποδίζοντας την ροή των ούρων από τους νεφρούς στην ουροδόχο κύστη, ο νεφρός διογκώνεται (υδρονέφρωση) και προκαλεί έναν οξύ πόνο, τον γνωστό σε όλους μας κολικό του νεφρού, πόνος που ξεκινά συνήθως στα πλευρά και μεταφέρεται χαμηλά στη βουβωνική περιοχή και τα γεννητικά όργανα. Χαρακτηριστικό του πόνου αυτού είναι ότι ο ασθενής δεν βρίσκει θέση ανακούφισης.

‘Αλλα συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν είναι: ναυτία, έμετος, αιματουρία, συχνουρία και πυρετός εφόσον υπάρχουν λοιμώξεις.

Διάγνωση

Η απλή ακτινογραφία αναδεικνύει το 80% των λίθων. Το υπερηχογράφημα μας δίνει πληροφορίες για παρουσία λίθων και κυρίως εάν υπάρχει απόφραξη δηλαδή εμπόδιο στη ροή των ούρων. Τέλος, η αξονική τομογραφία μας δίνει μία λεπτομερή απεικόνιση, την ακριβή θέση του λίθου και τυχόν επιπτώσεις στους νεφρούς.

Θεραπεία

Μέχρι πριν μερικά χρόνια η αντιμετώπιση της λιθίασης ήταν δύσκολη και επίπονη. Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια οι πέτρες αντιμετωπίζονται με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους όπως:

Εξωσωματική λιθοτριψία

Η εξωσωματική λιθοτριψία έχει καλύτερα αποτελέσματα στους λίθους του νεφρού και του αρχικού τμήματος του ουρητήρα. Με την μέθοδο αυτή παράγονται κύματα κρούσης που κονιορτοποιούν τις πέτρες.

Ουρητηροσκόπηση και ενδοσκοπική λιθοτριψία

‘Οπου ένα λεπτό και μακρύ όργανο εισάγεται διαμέσου της ουρήθρας, της ουροδόχου κύστης στον ουρητήρα υπό όραση μέχρι το σημείο όπου βρίσκεται ο λίθος, ο οποίος κονιορτοποιείται με χρήση laser. Το ποσοστό επιτυχίας ξεπερνάει το 95%.

Διαδερμική λιθοτριψία

Οι ενδείξεις έχουν περιοριστεί μόνο σε μεγάλους λίθους των νεφρών.

Η ανοιχτή χειρουργική προσπέλαση έχει παντελώς εγκαταλειφθεί τα τελευταία χρόνια.

Το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών διαθέτει την τεχνογνωσία και τον κατάλληλο εξοπλισμό για την αποτελεσματική και ασφαλή αντιμετώπιση των λίθων του ουροποιητικού συστήματος.