Ήλιος και δέρμα: Οι βλάβες που δεν πρέπει να αγνοούμε

Γράφει ο Αντώνης Ζιώγας

Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Το καλοκαίρι είναι συνυφασμένο με τη θάλασσα, τις εξορμήσεις και την αυξημένη έκθεση στον ήλιο. Παρότι η ηλιακή ακτινοβολία έχει σημαντικά οφέλη για τον οργανισμό, η υπερβολική και απροστάτευτη έκθεση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο δέρμα, οι οποίες συχνά γίνονται εμφανείς μετά από χρόνια.

Ηλιακό έγκαυμα: Η πιο συχνή βλάβη

Η πιο άμεση συνέπεια της έκθεσης στον ήλιο είναι το ηλιακό έγκαυμα. Το δέρμα εμφανίζει κοκκίνισμα, πόνο, αίσθημα καύσου και σε ορισμένες περιπτώσεις φουσκάλες. Αν και πολλοί το αντιμετωπίζουν ως κάτι προσωρινό, το έγκαυμα αποτελεί ένδειξη βλάβης των δερματικών κυττάρων και δεν πρέπει να υποτιμάται.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα επαναλαμβανόμενα ηλιακά εγκαύματα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος αργότερα στη ζωή.

Η φωτογήρανση «γράφει» πάνω στο δέρμα

Η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος, ένα φαινόμενο που ονομάζεται φωτογήρανση. Οι ακτίνες UVA διεισδύουν βαθιά στο δέρμα και προκαλούν σταδιακή καταστροφή του κολλαγόνου και της ελαστίνης.

Το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση ρυτίδων, χαλάρωσης, πανάδων, δυσχρωμιών και θαμπής όψης. Υπολογίζεται ότι μεγάλο ποσοστό των ορατών σημείων γήρανσης σχετίζεται περισσότερο με την έκθεση στον ήλιο παρά με την ηλικία.

Ο ήλιος και ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος

Η πιο σοβαρή συνέπεια της υπερβολικής έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία είναι η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA των κυττάρων, οδηγώντας στην ανάπτυξη προκαρκινικών ή κακοήθων αλλοιώσεων.

Η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο. Για τον λόγο αυτό συνιστάται τακτικός δερματολογικός έλεγχος και παρακολούθηση των σπίλων και των νέων δερματικών βλαβών.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε

Η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο «όπλο» απέναντι στις βλαβερές επιδράσεις του ήλιου.

Βασικά μέτρα προστασίας είναι:

• Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες υψηλής ακτινοβολίας (11:00-16:00).
• Χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή SPF 50.
• Ανανέωση του αντηλιακού κάθε δύο ώρες και μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.
• Χρήση καπέλου, γυαλιών ηλίου και κατάλληλου ρουχισμού.
• Ιδιαίτερη προστασία των παιδιών και των ατόμων με ανοιχτόχρωμο δέρμα.

Τι να κάνετε σε περίπτωση εγκαύματος

Σε περίπτωση ηλιακού εγκαύματος, βοηθούν τα δροσερά επιθέματα, η καλή ενυδάτωση και η εφαρμογή καταπραϋντικών προϊόντων. Εάν εμφανιστούν εκτεταμένες φουσκάλες, έντονος πόνος ή συμπτώματα όπως πυρετός και αδιαθεσία, είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με δερματολόγο.

Η σωστή προστασία από τον ήλιο δεν αφορά μόνο την αισθητική του δέρματος, αλλά κυρίως τη διατήρηση της υγείας του. Με απλές καθημερινές συνήθειες μπορούμε να απολαμβάνουμε τον ήλιο με ασφάλεια και να μειώνουμε σημαντικά τους κινδύνους που σχετίζονται με την υπεριώδη ακτινοβολία.