Εμφάνιση άσθματος με την άσκηση

Του Κώστα Πρίφτη, Καθηγητή Παιδιατρικής Πνευμονολογίας και Αλλεργιολογίας, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών.

Η άσκηση αποτελεί έναν από τους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην εκδήλωση ασθματικών συμπτωμάτων, μόνη της, ή σε συνδυασμό με άλλους (π.χ. αλλεργία, κρύο, υγρασία).

Τα συμπτώματα που σχετίζονται με την άσκηση μπορούν να εμφανιστούν λίγα λεπτά μετά την έναρξη ή και αρκετά λεπτά μετά τη διακοπή της. Κατά κανόνα αναγνωρίζονται εύκολα αφού, συνήθως, είναι ήδη γνωστά στο παιδί ή τους γονείς του. Μπορεί να είναι βήχας, συριγμός, λαχάνιασμα, σφίξιμο/πόνος στο στήθος, εύκολη κόπωση, μειωμένη αθλητική επίδοση.

Προληπτικά μέτρα

Στο παιδί που έχει ιστορικό ασθματικών συμπτωμάτων στην άσκηση, προληπτικά συνιστάται:

  • Να  προθερμαίνεται τουλάχιστον 10 λεπτά πριν από την εντονότερη άσκηση.
  • Να αποφεύγει την έντονη άσκηση στη διάρκεια των λοιμώξεων.
  • Να αποφεύγει την άσκηση σε ανοικτούς χώρους τις ώρες με επιβαρυμένη ατμόσφαιρα από αλλεργιογόνα (π.χ. γύρη την άνοιξη), ατμοσφαιρικούς ρύπους ή υψηλή υγρασία.
  • Να εκπαιδευτεί να αναπνέει από τη μύτη ώστε να δίνεται η ευκαιρία στον εισπνεόμενο αέρα να ζεσταίνεται πριν κατέβει στους βρόγχους.
  • Να καλύπτει τη μύτη και το στόμα τις πολύ κρύες μέρες στη διάρκεια της άσκησης.

Στο σχολείο

Σε περίπτωση που υπάρχει τέτοιο ιστορικό, ενημερώστε το γυμναστή, το δάσκαλο, τον καθηγητή, όπως και για την πιθανότητα να χρειαστεί να κάνει το παιδί χρήση εισπνεόμενου φαρμάκου.

Αντιμετώπιση

  • Η ανακουφιστική θεραπεία βασίζεται σε συγκεκριμένα βρογχοδιασταλτικά: τους β2-αγωνιστές ταχείας δράσης [σαλβουταμόλη, 100 mg ο ψεκασμός].

Καλό είναι να τα έχετε πάντα μαζί σας στην περίπτωση που χρειαστεί.

  • Για την παρεμπόδιση εκδήλωσης συμπτωμάτων συνιστάται να λαμβάνονται  εναλλακτικά:
    •   2 ψεκασμοί σαλβουταμόλης 10-15 λεπτά πριν την άσκηση, με προστασία μέχρι 4 ώρες. 
    •   ανταγωνιστές λευκοτριενίων (μοντελουκάστη) με προστασία μέχρι 24 ώρες.
    •   β2-αγωνιστές μακράς δράσης (σαλμετερόλη, φορμοτερόλη), 30 λεπτά πριν, μέχρι 12 ώρες.  
  • Αν παρουσιαστούν συμπτώματα άσθματος στην άσκηση το παιδί πρέπει:

Να διακόψει άμεσα την άσκηση και να λάβει 4 ψεκασμούς σαλβουταμόλης. Αν δεν υπάρξει σαφής βελτίωση μέσα στα επόμενα 5-10 λεπτά, ίσως χρειαστούν άλλοι 4 ψεκασμοί

Μπορεί να συνεχίσει την άσκηση -κατόπιν προθέρμανσης- μόνο αν μπορεί να αναπνέει άνετα.

  • Δε συνιστάται η αποφυγή της άσκησης λόγω του άσθματος. Αντίθετα, η φυσική δραστηριότητα είναι επιθυμητή. Πολλοί αθλητές, ακόμα και Ολυμπιονίκες είχαν άσθμα!