Κεφαλαλγία

Ο πονοκέφαλος είναι μία πολύ συχνή και επώδυνη εκδήλωση και παρουσιάζεται σε ανθρώπους όλων των ηλικιών.

Υπάρχουν πολλοί τύποι κεφαλαλγίας όπου δεν υπάρχει κάποια ανατομική βλάβη στον οργανισμό.

Υπάρχουν και άλλες μορφές κεφαλαλγίας, αυτές είναι λιγότερες, όπου ο πόνος εμφανίζεται λόγω κάποιας βλάβης στην ανατομία ή στον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού.

Ο ιατρός σας είναι εκείνος που μπορεί να ξεχωρίσει τι τύπο κεφαλαλγίας έχετε.

Η βαρύτητα, ο τύπος των συμπτωμάτων καθώς και η συχνότητα των κρίσεων κεφαλαλγίας θα καθορίσουν το βαθμό που η κεφαλαλγία επηρεάζει την καθημερινή σας δραστηριότητα.

Ορισμένοι τύποι τροφών προκαλούν κρίσεις κεφαλαλγίας σε πολλά άτομα. Αυτό δε σημαίνει ότι οι τροφές αυτές θα προκαλέσουν και σε σας κεφαλαλγία. Θα πρέπει μόνος/μόνη σας να διαπιστώσετε τι σας πειράζει.

Αν αποφύγετε ή ελαττώσετε τη λήψη αυτών των τροφών περιορίζονται οι κρίσεις. Απλή ρύθμιση της ποσότητας των τροφών αυτών αρκεί για να υποχωρήσουν οι κρίσεις κεφαλαλγίας.

Να θυμάστε πάντοτε ότι δραστηριότητες της καθημερινής ζωής όπως ο ύπνος, ο τρόπος λήψης των γευμάτων και οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να επιδράσουν στην ευαισθητοποίηση και στην εμφάνιση κρίσεως κεφαλαλγίας μέσα από τη διατροφή.

Αντιμετώπιση Κεφαλαλγίας

Η αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας μπορεί να είναι, ανάλογα με το είδος της κεφαλαλγίας, αφ' ενός φαρμακευτική και αφ' ετέρου μη φαρμακευτική όπως ρύθμιση των συνηθειών της καθημερινότητας, γυμναστική, ασκήσεις χαλάρωσης, γιόγκα κ.λπ.

Η φαρμακευτική θεραπεία της κεφαλαλγίας μπορεί να είναι:

  • Οξεία Συμπτωματική Θεραπεία. Δίδεται φαρμακευτική αγωγή με την έναρξη της κρίσης κεφαλαλγίας με σκοπό να υποχωρήσουν τα συμπτώματα ενώ παράλληλα απαιτείται ρύθμιση της καθημερινής δραστηριότητας.
  • Προφυλακτική Θεραπεία. Δίδεται θεραπεία καθημερινά ανεξάρτητα των κρίσεων με σκοπό να προληφθεί η κρίση κεφαλαλγίας.

Απαραίτητη προϋπόθεση για τον καθορισμό της θεραπείας της κεφαλαλγίας είναι η τήρηση ημερολογίου των Κρίσεων Κεφαλαλγίας.

Η επιλογή θεραπείας γίνεται από το γιατρό και βασίζεται στο ημερολόγιο κρίσεων που τηρείται όπου ο γιατρός μπορεί να επιλέξει την πιο κατάλληλη θεραπεία για κάθε περίπτωση.

Πώς συμπληρώνουμε το ημερολόγιο κρίσεων κεφαλαλγίας

Αρχίζετε συμπληρώνοντας κατ' αρχήν το μήνα, το έτος και το όνομά σας στην αρχή του φύλλου για κάθε μήνα:

  • Η πρώτη στήλη έχει την ημερομηνία του μήνα ακριβώς.
  • Η δεύτερη στήλη έχει την ημέρα που εμφανίσθηκε η κρίση (π.χ. Δευτέρα, Σάββατο κλπ)
  • Η τρίτη στήλη την ώρα έναρξης της κρίσης.
  • Στην τέταρτη στήλη σημειώνεται η ύπαρξη με ΝΑΙ σημείων προειδοποιητικών της κρίσης που θα έλθει.
  • Στο φύλλο των παρατηρήσεων που υπάρχει σε κάθε μήνα καταγράφονται τα στοιχεία αυτά με την ημερομηνία της κρίσης (π.χ. 11/02/05 ζάλη, κακοκεφιά, θάμπωμα…)
  • Στην πέμπτη στήλη σημειώνεται με ένα γράμμα η βαρύτητα της κρίσης, Ε = Ελαφρά, Μ = Μέτρια, Σ = Σοβαρή.
  • Στην έκτη στήλη σημειώνεται με ΝΑΙ ή ΟΧΙ η ναυτία.
  • Στην έβδομη στήλη σημειώνεται με ΝΑΙ ή ΟΧΙ ο εμετός.
  • Στην όγδοη στήλη η λήψη τροφής ή ποτού.
  • Στην ένατη στήλη οι δραστηριότητες ή τα γεγονότα που πιθανόν να έχουν οδηγήσει σε κρίση (καιρός, εργασία, άγχος, περίοδος κ.λπ.).
  • Στη δέκατη στήλη το φάρμακο που χρησιμοποιήθηκε, σε ποια δόση και ποια ώρα.
  • Στην ενδέκατη στήλη με ΝΑΙ ή ΟΧΙ η ύπαρξη εμμήνου ρήσεως.
  • Στη δωδέκατη στήλη με ΝΑΙ ή ΟΧΙ η λήψη άλλων φαρμάκων που θα καταγράφονται αναλυτικά στο συνοδευτικό του μήνα φύλλο παρατηρήσεων.
  • Στη δέκατη τρίτη στήλη καταγράφεται, με έναν αριθμό από το 0 έως το 10, ο βαθμός που επηρεάζει η βαρύτητα της κρίσης την καθημερινή σας δραστηριότητα (0=καθόλου, 10 εξαιρετικά πολύ).

Στην τελευταία στήλη σημειώνονται οι ώρες που διήρκεσε η κρίση κεφαλαλγίας, ώσπου να επανέλθετε στην καθημερινή σας δραστηριότητα.

Το πρώτο φύλλο του ημερολογίου είναι για να συμπληρωθεί με το γιατρό και να απαντηθούν τυχόν απορίες που υπάρχουν για τη συμπλήρωση.

Κάθε μήνας συνοδεύεται αφ' ενός από ένα λευκό φύλλο για να σημειώνονται οι παρατηρήσεις σας με τη συγκεκριμένη ημερομηνία, αφ' ετέρου από ένα φύλλο περιληπτικής καταγραφής των κρίσεων του μήνα.

Τέλος υπάρχει ένα φύλλο σημειώσεων για να γράψετε τις ερωτήσεις και απορίες που έχετε για το γιατρό σας.

Αν και τα αναλγητικά όπως η ασπιρίνη, η παρακεταμόλη, τα αντιφλεγμονώδη μπορεί να ανακουφίσουν και να ελαττώσουν τα συμπτώματα σύντομα, η συχνή τους χρήση χωρίς ιατρική παρακολούθηση για μεγάλες περιόδους, οδηγεί σε υποτροπή των κρίσεων κεφαλαλγίας, επιδείνωση και μετάπτωση σε χρόνια καθημερινή κεφαλαλγία.

Στο Ειδικό Ιατρείο Κεφαλαλγίας αντιμετωπίζονται, όχι μόνο περιπτώσεις απλής κρίσης κεφαλαλγίας αλλά και περιπτώσεις τόσο οξείας όσο και χρόνιας επίμονης ανθεκτικής κεφαλαλγίας, που είτε παραπέμπονται από το θεράποντα ιατρό είτε με προσωπική πρωτοβουλία.

Εξειδικευμένο στην κεφαλαλγία προσωπικό εξετάζει, θέτει σε διάγνωση και αντιμετωπίζει φαρμακευτικά ή μη το πρόβλημα και παρακολουθεί συστηματικά τον ασθενή.

Η ναρκοληψία είναι μία χρόνια νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερβολική ανεξέλεγκτη υπνηλία, ακόμη και μετά από επαρκή ύπνο.

Σύμφωνα με έρευνες η συχνότητα εμφάνισης της ναρκοληψίας είναι 1 ανά 2.000 άτομα. Ωστόσο, εκτιμάται ότι η πραγματική συχνότητα της νόσου ναρκοληψίας στον πληθυσμό είναι μεγαλύτερη, καθώς συχνά το πρόβλημα δεν αναγνωρίζεται στην πραγματική του διάσταση με συνέπεια την ελλιπή διάγνωσή του.

Το άτομο που πάσχει από ναρκοληψία έχει επαναλαμβανόμενες ακαταμάχητες προσβολές ύπνου σε διάφορες στιγμές της ημέρας, που όταν έρχονται του είναι αδύνατο να αντισταθεί.

Ως αποτέλεσμα της ναρκοληψίας μπορεί να αποκοιμηθεί οποτεδήποτε και οπουδήποτε, ακόμη και σε ακατάλληλες ή επικίνδυνες συνθήκες, όπως κατά τη διάρκεια της εργασίας ή κατά την οδήγηση.

Οι προσβολές αυτές ύπνου μπορεί να διαρκέσουν από μερικά δευτερόλεπτα έως μερικά λεπτά. Σπανιότερα οι ασθενείς παραμένουν κοιμώμενοι για μία ώρα ή περισσότερο.

Η διάγνωση της ναρκοληψίας, γίνεται οριστικά σε χρονικό διάστημα που κυμαίνεται από 10 έως 15 χρόνια μετά την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Στους περισσότερους ασθενείς, τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται στις ηλικίες μεταξύ 10 και 25 ετών.

Σε πολλούς άλλους τα πρώτα συμπτώματα της ναρκοληψίας εμφανίζονται στις ηλικίες μεταξύ 35 και 45 ετών. Ωστόσο η ναρκοληψία είναι δυνατόν να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία.

Η αιτία της ναρκοληψίας παραμένει άγνωστη, αν και τα τελευταία χρόνια η κατανόηση της πάθησης έχει βελτιωθεί. Ειδικότερα, έχουν αναγνωρισθεί γονίδια που σχετίζονται έντονα με την πάθηση. Είναι πιθανόν, όμως, να εμπλέκονται πολλοί παράγοντες που αλληλεπιδρούν.

Η ναρκοληψία συνδέεται με κληρονομική οικογενειακή προδιάθεση, καθώς επίσης και με βλάβες του εγκεφάλου λόγω τραυματισμού της κεφαλής ή μίας νευρολογικής πάθησης.

Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, η νόσος της ναρκοληψίας είναι σποραδική, δηλαδή δεν υπάρχει οικογενειακός, κληρονομικός ή άλλος παράγοντας.

Συμπτώματα ναρκοληψίας

Τα κυριότερα συμπτώματα της ναρκοληψίας είναι τα εξής:

Υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας: Πρόκειται για το συχνότερο σύμπτωμα της ναρκοληψίας που υπάρχει σχεδόν σε όλους τους ασθενείς. Είναι το πρώτο που εμφανίζεται κλινικά και επηρεάζει σημαντικά τις δραστηριότητες των ασθενών.

Καταπληξία: Αφορά στην απότομη απώλεια του μυϊκού τόνου ενώ είμαστε ξύπνιοι με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να κινηθούμε. Τα επεισόδια καταπληξίας διαρκούν λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα.

Παραισθήσεις: Έντονες παραισθήσεις που εκδηλώνονται κατά την έναρξη του ύπνου ή κατά την αφύπνιση.

Ολική παράλυση: Σύντομα επεισόδια ολικής παράλυσης που συμβαίνουν στην αρχή ή στο τέλος του ύπνου.

Θεραπεία ναρκοληψίας

Η ναρκοληψία δε θεραπεύεται. Η θεραπευτική αγωγή είναι προσαρμοσμένη στο άτομο, με βάση τα συμπτώματα και περιλαμβάνει τη χορήγηση μοδαφινίλης και αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που βοηθούν στον έλεγχο της καταπληξίας.

Στα τελευταία περιλαμβάνονται τα τρικυκλικά (ιμιπραμίνη, δεσιπραμίνη, κλομιπραμίνη και προτρυπτιλίνη) και οι επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRI, φλουοξετίνη, σερταλίνη).

Ο χρόνος που απαιτείται για να ελεγχθούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα συμπτώματα της ναρκοληψίας είναι εξαιρετικά μεταβλητός, και μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες ή περισσότερο.

Πολλοί ηλικιωμένοι ασθενείς βρίσκουν ότι μερικά από τα συμπτώματα ναρκοληψίας που βιώνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, γίνονται λιγότερο σοβαρά μετά την ηλικία των 60 ετών.