Συχνοί ταξιδιώτες; Πώς να αποφύγετε τη γρίπη

Από τον Ανδρέα Φρετζάγια, Καθηγητή Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονικό Σύμβουλο Διοίκησης, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών.

  • Η γρίπη ως λοιμώδης νόσος

Η γρίπη είναι λοιμώδης νόσος με παγκόσμια διασπορά και σημαντική ετήσια επίπτωση στην επιδημιολογία της κοινότητας. Διακρίνεται στις μορφές Α και Β με πρακτικά ταυτόσημες εκδηλώσεις όσον αφορά την κλινική συμπτωματολογία, τις τυχόν επιπλοκές, τον τρόπο μετάδοσης και τα μέτρα πρόληψης που πρέπει να λαμβάνονται. Η γρίπη, σε αντίθεση με άλλα λοιμώδη νοσήματα, μας απασχολεί κάθε χρόνο με τη μορφή μικρότερων ή μεγαλύτερων επιδημιών κατά τους χειμερινούς μήνες και, σπανιότερα, πανδημιών.

  • Επιδημιολογία της γρίπης και ταξιδιώτες

Με την εξαίρεση πανδημίας γρίπης όπως, για παράδειγμα, το καλοκαίρι του 2009 με το στέλεχος California της γρίπης Α (Η1Ν1), ο κίνδυνος έκθεσης σε ταξιδιώτες σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με τη χρονική περίοδο του έτους. Συγκεκριμένα, για το βόρειο ημισφαίριο η περίοδος της γρίπης περιλαμβάνει το χρονικό διάστημα από το τέλος Οκτωβρίου μέχρι τον Απρίλιο. Αντίθετα, για το νότιο ημισφαίριο, από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, ενώ στις τροπικές περιοχές η δραστηριότητα της γρίπης επεκτείνεται σε όλο το έτος. Είναι φανερό ότι οι ταξιδιώτες είναι εκτεθειμένοι σε λοίμωξη από ιούς γρίπης σε όλη τη διάρκεια του έτους ιδιαίτερα όταν συμμετέχουν σε μαζικές εκδρομές ή συνέδρια με πολυεθνική συμμετοχή, επειδή ο ιός δυνατόν ήδη να κυκλοφορεί ευρέως στη χώρα μεμονωμένου ή πολλών συμμετεχόντων. Φυσικά, το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε περίπτωση διηπειρωτικού μακράς διάρκειας αεροπορικού ταξιδιού με συνταξιδιώτες από χώρες διαφορετικών ημισφαιρίων.

  • Ταξίδια και αντιγριπικός εμβολιασμός

Είναι γνωστό, από επιδημιολογικές μελέτες, ότι την καλύτερη προστασία παρέχει το αντιγριπικό εμβόλιο που είναι σε ισχύ για την συγκεκριμένη περίοδο του έτους. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι το εμβόλιο που είναι σε χρήση στο βόρειο ημισφαίριο είναι, κατά κανόνα, δραστικό και στις χώρες του νοτίου ημισφαιρίου λόγω κυκλοφορίας των ίδιων στελεχών ιών σε διαφορετικά γεωγραφικά διαμερίσματα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι από τη στιγμή του εμβολιασμού απαιτούνται δύο εβδομάδες μέχρι να υπάρξει προστατευτικός τίτλος αντισωμάτων.

  • Ταξίδια και επαναληπτικός αντιγριπικός εμβολιασμός

Επειδή οι σύγχρονες ανάγκες συνδέονται με ταξίδια σε όλη τη διάρκεια του έτους, έχει συζητηθεί η σκοπιμότητα επανεμβολιασμού. Τα υπάρχοντα, όμως, επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν αυτή την άποψη και ο επόμενος αντιγριπικός εμβολιασμός θα πρέπει να είναι με το εμβόλιο που θα έχει ισχύ για την επόμενη περίοδο γρίπης. Παρά ταύτα εξακολουθούν να ισχύουν

α) αυστηρή τήρηση των κανόνων της ατομικής υγιεινής,

β) η αποφυγή ταξιδιού όταν έχουν ήδη εκδηλωθεί συμπτώματα ασθένειας, όπως π.χ. πυρετός, κεφαλαλγία, βήχας, ρινοφαρυγγίτις, μυαλγίες, φαρυγγαλγία,

γ) παραμονή στο σπίτι για 24 ώρες μετά την πτώση του πυρετού.

  • Προετοιμασία για το ταξίδι και γρίπη

Είναι επιβεβλημένο πριν από το ταξίδι και στη φάση της προετοιμασίας να έχουμε έγκυρες πληροφορίες για τη δραστηριότητα της γρίπης στην περιοχή που πρόκειται να επισκεφθούμε. Τις πληροφορίες μπορούμε να αντλήσουμε μέσω διαδικτύου από ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (https://eody.gov.gr/)  αλλά και από διεθνείς φορείς, όπως είναι το Κέντρο Ελέγχου των νοσημάτων των ΗΠΑ (www.cdc.gov/traveler), από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου (www.ecdc.eu/traveler), από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (www.who.Int/traveler).

Κατά τη διάρκεια παραμονής στη χώρα προορισμού μας θα πρέπει να ακολουθούνται οι παρακάτω οδηγίες:

α) να παρακολουθούμε τις ανακοινώσεις των αρχών για θέματα υγείας και την εξέλιξη τυχόν επιδημίας

β) καλό πλύσιμο χεριών με νερό και σαπούνι μετά από βήχα ή φτάρνισμα

γ) χρήση αντισηπτικού διαλύματος χεριών με βάση το οινόπνευμα 60%

δ) κάλυψη της στοματορινικής περιοχής με μαντήλι μίας χρήσης κατά το βήχα και φτάρνισμα και απόρριψή του σε ανάλογο καλάθι. Επί έλλειψης ο βήχας και το φτάρνισμα να γίνεται στο εσωτερικό του αγκώνα μας,

ε) να αποφεύγονται οι επαφές με ασθενείς