Ολική αρθροπλαστική ισχίου µε πρόθεση διπλής κίνησης: «Στοπ» στη µετεγχειρητική αστάθεια

Αναστάσιος Αποστολόπουλος MD, FRCS, Msci Ορθοπεδικός-Τραυµατολόγος ∆ιευθυντής Ορθοπεδικής Κλινικής Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Αν και θεωρείται µία από τις πιο επιτυχηµένες επεµβάσεις της Ορθοπεδικής, η Ολική Αρθροπλαστική του Ισχίου ενίοτε συνοδεύεται από ιατρικές ή µηχανικές επιπλοκές, όπως η µετεγχειρητική αστάθεια της πρόθεσης, η ελαχιστοποίηση ή αποφυγή των οποίων είναι πρωτεύουσας σηµασίας.

Η επέµβαση της Ολικής Αρθροπλαστικής του Ισχίου είναι δοκιµασµένη µέθοδος για τη χειρουργική αποκατάσταση των παθήσεων της φθοράς των αρθρικών επιφανειών του ισχίου, ως συνέπεια - κυρίως - οστεοαρθρίτιδας, ρευµατοειδούς αρθρίτιδας, άσηπτης νέκρωσης της κεφαλής του µηριαίου (διαταραχή της αιµάτωσης), µετατραυµατικής αρθρίτιδας του ισχίου και συγγενών παθήσεων του ισχίου.

Ωστόσο, στατιστικά αναφέρεται ένα ποσοστό 7% των ολικών αρθροπλαστικών επεµβάσεων του ισχίου, µετά τις οποίες εµφανίζεται η επιπλοκή της µετεγχειρητικής αστάθειας - εξαρθρήµατος. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 25% σε περιπτώσεις αναθεώρησης (προηγηθείσας ολικής αρθροπλαστικής ισχίου, η οποία επιβαρύνει την κατάσταση των µαλακών µορίων και υπάρχει απώλεια οστού).

Η µετεγχειρητική αυτή αστάθεια οφείλεται σε πολλούς παράγοντες και µπορεί να σχετίζεται µε τον/την ασθενή (φύλο, ηλικία, ανεπάρκεια απαγωγών µυών, άνοια, νευρολογικά νοσήµατα πχ νόσος Parkinson) ή µε µεταβλητές του χειρουργείου (χειρουργική προσπέλαση, τοποθέτηση υλικών σε µη ιδανική θέση, διάµετρος της κεφαλής του µηριαίου).

Σηµειώνεται ότι οι επεµβάσεις Ολικής Αρθροπλαστικής του Ισχίου, που γίνονται στα πλαίσια αντιµετώπισης υποκεφαλικών καταγµάτων του ισχίου, εµφανίζουν σηµαντικά µεγαλύτερο ποσοστό εξαρθρήµατος από αυτό των αρθροπλαστικών για αντιµετώπιση οστεοαρθρίτιδας.

Η µετεγχειρητική αστάθεια, µετά από την Ολική Αρθροπλαστική του Ισχίου, είναι ένας από τους κύριους λόγους επανεισαγωγής των ασθενών, καθώς και των επανεπεµβάσεων αυτών, τα οποία επιφέρουν σηµαντική οικονοµική επιβάρυνση και αυξάνουν τη νοσηρότητα για τους ασθενείς.

Η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου ∆ιπλής Κίνησης εισήχθη ως µία εναλλακτική, έτσι ώστε να µειωθεί αισθητά ο κίνδυνος εξαρθρήµατος των ολικών αρθροπλαστικών επεµβάσεων του ισχίου.

Η καινοτοµία της πρόθεσης διπλής κίνησης (dual lock) οφείλεται στην ύπαρξη, ουσιαστικά, δύο αρθρώσεων, οι οποίες αυξάνουν το εύρος της κίνησης του ισχίου πριν το σηµείο της πρόσκρουσης.

Στην πρώτη άρθρωση, η κεφαλή είναι «κλειδωµένη», αλλά κινητή, µέσα στο ένθετο πολυαιθυλενίου και ακολουθεί την τυπική µηχανική συµπεριφορά «σκληρού πάνω σε µαλακό υλικό», κλασσικής πρόθεσης αρθροπλαστικής.

Όταν, όµως, ο αυχένας του µηριαίου και το χείλος του ένθετου πολυαιθυλενίου έρθουν σε επαφή, µία δεύτερη άρθρωση αρχίζει να λειτουργεί, η οποία αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του πολυαιθυλενίου και το µεταλλικό κυπέλιο της κοτύλης. Με τη δεύτερη αυτή άρθρωση του πολυαιθυλενίου αυξάνεται το εύρος κίνησης ως το σηµείο της πρόσκρουσης του αυχένα του µηριαίου, στο όριο της κοτύλης.

Με τον τρόπο αυτό, το σύµπλεγµα µηριαίας κεφαλής-πολυεθυλενίου λειτουργεί ως µία µεγάλη µηριαία κεφαλή, αυξάνοντας το λόγο κεφαλής/αυχένα και συνεπώς την απόσταση πριν το εξάρθρηµα.

Χρησιµοποιούµε την ολική αρθροπλαστική ισχίου διπλής κίνησης για περιστατικά, τα οποία ανήκουν σε οµάδες υψηλού κινδύνου για µετεγχειρητική αστάθεια.

Η επέµβαση µπορεί να γίνει υπό γενική ή ραχιαία αναισθησία. Η προσπέλαση της άρθρωσης γίνεται µε µικρή τοµή, συνεπώς το τραύµα των ιστών ελαχιστοποιείται, µε αποτέλεσµα την ταχύτατη ανάρρωση και τη µειωµένη επίπτωση των επιπλοκών. Οι ασθενείς κινητοποιούνται άµεσα (την επόµενη ηµέρα), ενώ η παραµονή στο νοσοκοµείο δεν υπερβαίνει τις δύο µε τρεις ηµέρες.

Η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου ∆ιπλής Κίνησης εισήχθη ως µία εναλλακτική, έτσι ώστε να µειωθεί αισθητά ο κίνδυνος εξαρθρήµατος των ολικών αρθροπλαστικών επεµβάσεων του ισχίου.