Καρκίνος του νεφρού: όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Δρ. Απόστολος Λαμπανάρης
Ουρολόγος Χειρουργός, Διευθυντής Α’ Ουρολογικής Κλινικής
Διεθνές Ογκολογικό Κέντρο, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Ο καρκίνος του νεφρού αποτελεί μια νόσο που συχνά εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα στα
αρχικά στάδια, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή ιατρική
καθοδήγηση.

Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα του καρκίνου του νεφρού και πότε ένας ασθενής πρέπει να
απευθυνθεί σε ουρολόγο;
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι καρκίνου του νεφρού. Ο πρώτος αφορά το νεφρικό παρέγχυμα, που είναι
και ο πιο συχνός, ενώ ο δεύτερος αφορά τη νεφρική πύελο. Πρόκειται για δύο διαφορετικές
παθολογικές καταστάσεις με διαφορετική κλινική εικόνα.
Στην περίπτωση του καρκίνου του νεφρικού παρεγχύματος, συνήθως δεν εμφανίζονται συμπτώματα
στα αρχικά στάδια. Η διάγνωση γίνεται συχνά τυχαία, κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων που
πραγματοποιούνται για άλλους λόγους.
Αντίθετα, στον καρκίνο της νεφρικής πυέλου το συχνότερο σύμπτωμα είναι η αιματουρία, δηλαδή η
παρουσία αίματος στα ούρα. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο ασθενής θα πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε
ουρολόγο, ώστε να διερευνηθεί η αιτία και να γίνει η κατάλληλη διάγνωση.

Ποιες σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και τη σταδιοποίηση;
Στο Διεθνές Ογκολογικό Κέντρο του Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης υπάρχει πλήρης
διαγνωστική υποδομή για τη διερεύνηση αυτών των παθήσεων.
Η αρχική εκτίμηση συχνά ξεκινά με υπερηχογράφημα, ενώ στη συνέχεια χρησιμοποιούνται πιο
εξειδικευμένες απεικονιστικές μέθοδοι, όπως:

• Αξονική τομογραφία (CT)
• Μαγνητική τομογραφία (MRI)
• PET-CT

Οι εξετάσεις αυτές επιτρέπουν την ακριβή διάγνωση, την εκτίμηση της έκτασης της νόσου και τη σωστή
σταδιοποίηση, στοιχεία απαραίτητα για τον σχεδιασμό της θεραπείας.

Πότε ενδείκνυται η ρομποτική μερική ή ολική νεφρεκτομή και ποια είναι τα πλεονεκτήματα;
Η ρομποτική χειρουργική έχει φέρει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού.

Σε πολλές περιπτώσεις είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί μερική νεφρεκτομή, δηλαδή αφαίρεση μόνο
του όγκου με διατήρηση του υπόλοιπου νεφρού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη διατήρηση της
νεφρικής λειτουργίας.
Σε άλλες περιπτώσεις, όταν η νόσος το απαιτεί, πραγματοποιείται ολική νεφρεκτομή. Στους όγκους της
νεφρικής πυέλου, συνήθως απαιτείται η αφαίρεση του νεφρού μαζί με τον ουρητήρα και ένα μικρό
τμήμα της ουροδόχου κύστης.
Η χρήση σύγχρονων ρομποτικών συστημάτων, όπως το da Vinci XI, προσφέρει σημαντικά
πλεονεκτήματα:

• μεγαλύτερη χειρουργική ακρίβεια
• μικρότερη απώλεια αίματος
• λιγότερες επιπλοκές
• ταχύτερη ανάρρωση
• γρηγορότερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες

Ποιες συστηματικές θεραπείες χρησιμοποιούνται σήμερα για τον προχωρημένο καρκίνο του
νεφρού;
Στις περιπτώσεις προχωρημένης νόσου ή όταν απαιτείται συμπληρωματική θεραπεία μετά το
χειρουργείο, χρησιμοποιούνται σύγχρονες συστηματικές θεραπείες, όπως:

• Ανοσοθεραπεία
• Στοχευμένες θεραπείες με αναστολείς τυροσινικής κινάσης (TKIs)
• Συνδυασμοί ανοσοθεραπείας και στοχευμένων θεραπειών
• Οι θεραπείες αυτές έχουν αλλάξει σημαντικά την πρόγνωση της νόσου τα τελευταία χρόνια.

Πώς δημιουργείται ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο για κάθε ασθενή;
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού γίνεται πλέον διεπιστημονικά. Στο Διεθνές Ογκολογικό
Κέντρο κάθε περιστατικό αξιολογείται από ογκολογικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν ουρολόγοι,
ογκολόγοι, ακτινολόγοι και άλλοι εξειδικευμένοι ιατροί.
Με βάση τα απεικονιστικά ευρήματα, το στάδιο της νόσου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του
ασθενούς, σχεδιάζεται ένα πλήρως εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο, που μπορεί να περιλαμβάνει
χειρουργική θεραπεία, συστηματικές θεραπείες ή συνδυασμό των δύο.
Στόχος είναι πάντα η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου με τη μικρότερη δυνατή
επιβάρυνση για τον ασθενή.