Ψυχολογική υποστήριξη των παιδιών σε καταστάσεις κρίσης

Από την Ευρυδίκη Κλειδή Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπεύτρια, Ειδικευθείσα στην Προγεννητική και Περιγεννητική Ψυχολογία και Ιατρική, Επ. Συνεργάτη ΓΑΙΑ Μαιευτική – Γυναικολογική.

 

Σύμφωνα με το ερμηνευτικό λεξικό, ως κρίση ορίζεται η «περίοδος ανωμαλίας με δυσχέρειες και κινδύνους». Ως επακόλουθο, επέρχεται η ψυχολογική ή πρακτική αποδιοργάνωση, αφού οι συνθήκες και τα δεδομένα αλλάζουν, συχνή ωστόσο είναι και η αίσθηση απώλειας ελέγχου, ιδιαίτερα όταν η κατάσταση δείχνει απειλητική.

Τα παιδιά δεν μπορούν να μείνουν έξω από το πλαίσιο - αισθάνονται, αντιλαμβάνονται, εισπράττουν τα πάντα και μάλιστα πολλές φορές οι προσλαμβάνουσες πληροφορίες διογκώνονται μέσα τους με ανάλογες για εκείνα συνέπειες. Η προστασία τους και η παροχή ενός όσο το δυνατόν ασφαλέστερου ψυχικά περιβάλλοντος γίνεται ευθύνη των γονιών. Πώς μπορούν λοιπόν οι γονείς και οι λοιποί φροντιστές να διασφαλίσουν ένα σωστό περιβάλλον, ώστε τα παιδιά να περάσουν την περίοδο της κρίσης όσο γίνεται πιο ανώδυνα;

- Καλλιεργήστε μέσα στο σπίτι ένα κλίμα ηρεμίας κι εσωτερικής ασφάλειας. Δώστε στα παιδιά την αίσθηση πως ό,τι και να συμβαίνει εσείς κι εκείνα είστε ασφαλείς, χωρίς όμως να προβαίνετε σε υπερβολικές συμπεριφορές.

- Βρείτε τρόπους να επικρατεί κλίμα χαράς μέσα στο σπίτι. Χαρούμενοι γονείς συνεπάγεται χαρούμενα παιδιά. Αναζητήστε τη χαρά σε απλά, ακόμη και ξεχασμένα πράγματα και γίνετε εφευρετικοί. Περάστε ευχάριστα το χρόνο σας όλοι μαζί, με γέλια, αγκαλιές, αστεία, το γέλιο είναι φάρμακο. Είναι εξάλλου στο χέρι μας μέσα σε μια αρνητική κατάσταση να ψάξουμε τα θετικά και να τα εφαρμόσουμε στην καθημερινότητά μας. 

- Διατηρήστε όμορφο, τακτοποιημένο και καθαρό το περιβάλλον του σπιτιού. Η καλή αισθητική, η τάξη και η καθαριότητα φέρουν τις αντίστοιχες ποιότητες στον ψυχισμό μας.

- Φέρτε τα παιδιά σε επαφή με τη φύση. Κάντε μια βόλτα στο βουνό, στη θάλασσα, σε ένα μεγάλο πάρκο. Αν δεν είναι εφικτό, βάλτε τα να ασχοληθούν με τον κήπο, να ποτίσουν, να φυτέψουν, ακόμη και γλάστρες στο μπαλκόνι, διακοσμήστε το σπίτι σας με λουλούδια και φυτά. 

- Προσπαθήστε να έχουν τα παιδιά σας κάποιου είδους φυσική δραστηριότητα. Είναι σημαντικό να εκτονώνονται. Για μικρά παιδιά προτείνεται μαξιλαροπόλεμος, κυνηγητό, τραμπολίνο, για μεγαλύτερα χορός, ποδήλατο, γυμναστική στο σπίτι ή ό,τι άλλο κρίνετε και αρέσει στα παιδιά.  

- Μείνετε ή τουλάχιστον κρατήστε τα παιδιά μακριά από ειδήσεις, αρνητικά ακούσματα και καταστροφολογίες. Όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει η τάση να διογκώνουν τις πληροφορίες και σίγουρα δεν έχουν την κρίση να ξεχωρίζουν την αλήθεια από την παραπληροφόρηση - εδώ συχνά δυσκολευόμαστε εμείς οι ίδιοι.

- Εξηγήστε τους πως ό,τι και να συμβαίνει δε θα κρατήσει για πάντα. Είναι πολύ σημαντικό για εκείνα να νιώθουν πως δεν γκρεμίζεται ο κόσμος τους. Είναι μια φάση, θα περάσει κι όλα θα είναι όπως πριν ή και ακόμη καλύτερα! Εάν υπάρξουν σοβαρές απώλειες, δώστε τους την αίσθηση ότι μπορείτε να το διαχειριστείτε.  

- Μιλήστε μαζί τους κι ακούστε ή αφουγκραστείτε αυτά που έχουν μέσα τους. Καμιά φορά χρειάζεται να ακούμε πίσω ή και πέρα από τα λόγια τους. Βοηθήστε τα να βάλουν μια τάξη στα συναισθήματά τους κι αποδεχτείτε τα. Μην προσπαθήσετε να ακυρώσετε συναισθήματα φόβου, άγχους, ματαίωσης. Αγκαλιάστε τα κι αυτά, δώστε τους όμως να καταλάβουν ότι είναι ασφαλή κι εξηγήστε τους όσο απλά μπορούν να κατανοήσουν τα πράγματα. Αν γνωρίζουν γραφή ενθαρρύνετέ τα να κρατούν ημερολόγιο. Είναι σημαντικό να έχουν τρόπους να απελευθερώνουν αυτά που νιώθουν και σκέφτονται. 

- Δώστε τους το χώρο και το χρόνο τους. Όπως εμείς δυσκολευόμαστε να είμαστε πλήρως λειτουργικοί, έτσι κι εκείνα. Δείξτε κατανόηση και ενθαρρύνετέ τα γλυκά και με υπομονή να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους και να εκφράσουν το μέγιστο δυναμικό τους. Τιμωρίες, περιορισμοί, απειλές, εντάσεις μόνο ζημιά επιφέρουν. 

- Προσπαθήστε να εφαρμόσετε μια καθημερινή ρουτίνα στις δραστηριότητές τους κι αν έχουν την ικανότητα και δυνατότητα να συμμετέχουν και σε δικές σας λειτουργίες, εντάξτε τα. Θα νιώσουν χρήσιμα, θα έρθουν πιο κοντά σας. 

- Είναι σημαντικό όλοι ασχολούνται με τα παιδιά να ακολουθούν κοινή γραμμή. Οι κατευθυντήριες καλό θα είναι να δοθούν σε όλα τα μέλη της οικογένειας ή λοιπά άτομα που ασχολούνται κι έρχονται σε επαφή με τα παιδιά, καθώς η πρόσληψη διαφορετικών απόψεων και συμπεριφορών περνάει μπερδεμένα μηνύματα.

- Αναζητήστε υποστήριξη από ειδικούς. Σε περίπτωση που νιώσετε ότι το παιδί πραγματικά ζορίζετε κι εσείς δεν έχετε τον κατάλληλο τρόπο να το βοηθήσετε μη διστάσετε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό. Το όφελος που θα υπάρξει θα είναι προς όλη την οικογένεια. 

Ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά από τη φύση τους είναι πολύ πιο ευπροσάρμοστα από τους ενήλικες καθώς είναι εύπλαστα και δεκτικά. Η δική μας εσωτερική και εξωτερική στάση απέναντι στην κρίση θα καθορίσει τη δική τους. Γονείς εκτός ελέγχου, φοβισμένοι, αγχωμένοι, θυμωμένοι πιθανότατα θα έχουν παιδιά φοβισμένα, θυμωμένα, αντιδραστικά. Ψύχραιμοι, λογικοί, ευαισθητοποιημένοι, και συναισθηματικά ισορροπημένοι γονείς θα αναδείξουν παιδιά που είναι σε θέση να διαχειριστούν την κατάσταση και τον εαυτό τους και να εκδηλώσουν το καλύτερο δυναμικό τους. Και ως γνωστόν, δεν είναι η κατάσταση, αλλά ο τρόπος που την αντιλαμβανόμαστε και αντιδρούμε. Ας γίνουμε εμείς το παράδειγμα για τα παιδιά μας!

Covid-19 testing
Προπληρωμή