Επικοινωνιακές και κοινωνικές δεξιότητες στη βρεφική ηλικία

Γράφει η Κάτια Σοφιανού, Παιδίατρος - Παιδο-αναπτυξιολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Είναι σημαντικό για έναν γονιό που παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του παιδιού του να δώσει προσοχή στις ακόλουθες επικοινωνιακές και κοινωνικές δεξιότητες που πρέπει να κατακτώνται μέχρι τους 18 μήνες.

Ηλικία 9-12 μηνών

Τα βρέφη θα πρέπει σταθερά να ανταποκρίνονται στο όνομα τους ή σε υποκοριστικό που χρησιμοποιούν οι γονείς. Οι γονείς θα πρέπει να ενθαρρύνονται επίσης να απευθύνονται στα βρέφη από νωρίς με σαφήνεια χρησιμοποιώντας το όνομά τους. 

Τα βρέφη  αναπτύσσουν το δικό τους τρόπο επικοινωνίας με πολυσύλλαβο βάβισμα (επαναλαμβανόμενες δηλαδή συλλαβές, που μπορεί να θυμίζουν λέξεις, αλλά όμως δεν αντιστοιχούν σε λέξεις) γύρω στην ηλικία του ενός έτους. Το βάβισμα μάλιστα συχνά έχει και το ανάλογο χρωματισμό ανάλογα με την κοινωνική περίσταση.

Τα παιδιά μπορούν να δείξουν με τον δείκτη σε αυτή την ηλικία, για να ζητήσουν αυτό που θέλουν. Είναι πολύ σημαντικό, εκτός από αυτό το πρωτοδηλωτικό δείξιμο, τα παιδιά να συνδυάζουν τη βλεμματική επαφή, τόσο προς το αντικείμενο στόχο, όσο και προς τον γονέα. Αυτοί είναι ο ιδανικός τρόπος επικοινωνίας, για να ζητήσει ένα παιδάκι κάτι. 

Ηλικία 12-18 μηνών

Θα πρέπει να κατακτηθούν οι ακόλουθες επικοινωνιακές και γλωσσικές δεξιότητες:

  • Συνδυασμένη προσοχή: είναι η ικανότητα να στρέφει το παιδί το βλέμμα και να επικεντρώνει στο αντικείμενο που του δείχνει ο γονιός. 
  • Μοίρασμα του αντικειμένου ενδιαφέροντος: είναι η ικανότητα  του παιδιού να προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή άλλου προσώπου, προς το σημείο ενδιαφέροντος.
  • Άμεση ανταπόκριση στο όνομα.
  • Προσπάθεια μίμησης κάποιων λέξεων.
  •  Κατανόηση αρχικά απλών και στη συνέχεια σύνθετων εντολών.
  • Χρήση εξωλεκτικών τρόπων έκφρασης (χειρονομίες, εκφράσεις προσώπου). 
  • Σταθερότητα βλεμματικής επαφής και διαφοροποίησή της ανάλογα με τα συναισθήματα του παιδιού.
  • Παράλληλο παιχνίδι με παιδιά παρόμοιας ηλικίας.
  • Σταδιακή μετάβαση από το λειτουργικό παιχνίδι, στο παιχνίδι μίμησης και στη συνέχεια στο παιχνίδι προσποίησης και το συμβολικό παιχνίδι. 

Σε περίπτωση που μέχρι την ηλικία των 18 μηνών οι δεξιότητες αυτές δεν έχουν κατακτηθεί είναι καλό να γίνεται μια πρώτη εκτίμηση από Παιδίατρο-Αναπτυξιολόγο. Η μη έγκαιρη κατάκτηση δεξιοτήτων επικοινωνίας και κοινωνικότητας αποτελούν πρώιμες ενδείξεις διαταραχών αυτιστικού φάσματος.

Covid-19
Προπληρωμή Test