10 ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

Από το Χριστόδουλο Παπανικόπουλο, Γυναικολόγο - Μαιευτήρα, Επιστημονικός Συνεργάτη, ΓΑΙΑ

Η υπογονιμότητα αφορά το 10-15% των ζευγαριών της αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η μέγιστη γονιμοποιητική ικανότητα στις γυναίκες είναι στην ηλικία των 25 ετών ενώ μετά τα 30 η γονιμότητα μειώνεται και στην ηλικία των 40 το 1/3 των γυναικών είναι υπογόνιμες.

Επίσης θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο ανδρικός παράγοντας συμμετέχει σε ποσοστό 40% στα προβλήματα σύλληψης.

Ο σύγχρονος τρόπος διαβίωσης και η μεταφορά του προγραμματισμού τεκνοποίησης σε μεγαλύτερη ηλικία είχε σαν αποτέλεσμα το ποσοστό των ζευγαριών, με προβλήματα σύλληψης να αυξηθεί σημαντικά.

Για τον λόγο αυτό σε ένα θέμα που αφορά χιλιάδες ζευγάρια στην Ελλάδα αναλύουμε παρακάτω κάποιες απόψεις που αφορούν τη γονιμότητα.

 

Μύθος 1 : Η ηλικία δεν επηρεάζει σημαντικά τη γονιμότητα

Η ηλικία αποτελεί ίσως την κύρια αιτία μείωσης της γονιμότητας στις γυναίκες. Η αιτιολογία είναι οι γενετικές ανωμαλίες στα ωάρια και, κατά συνέπεια, στα έμβρυα με αποτέλεσμα μειωμένο ποσοστό εμφύτευσης και αύξηση του ποσοστού αποβολών.

 

Μύθος 2 : Τα αντισυλληπτικά χάπια επηρεάζουν τη γονιμότητα. 

Μερικές γυναίκες πιστεύουν ότι η χρήση των αντισυλληπτικών δισκίων μπορεί να προστατεύσει τη γονιμότητα  σώζοντας τα ωάρια από την ωορρηξια ή άλλες ότι την μειώνουν. Καμία από τις δυο αντιλήψεις δεν είναι σωστή. Οι γυναίκες που σταματούν τα αντισυλληπτικά έχουν τις ίδιες πιθανότητες σύλληψης μ’ αυτές που θα είχαν αν δεν έκαναν χρήση της αγωγής.

 

Μύθος 3 : Αν έχεις ήδη παιδί δεν πρέπει να ανησυχείς για προβλήματα υπογονιμότητας.

Αυτό δεν είναι σωστό. Υπάρχει η οντότητα της δευτεροπαθούς υπογονιμότητας που αφορά γυναίκες που έχουν ήδη τεκνοποιήσει αλλά δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην ηλικία, ενδομητρίωση, φλεγμονές ή σε επιδείνωση των παραμέτρων του σπέρματος.

 

Μύθος 4 : Δεν έχω σύντροφο ή δεν ενδιαφέρομαι σ’ αυτή την περίοδο της ζωής μου να μείνω έγκυος, άρα δεν υπάρχει λόγος να ελέγξω τη γονιμότητά μου.

Οι γυναίκες μετά την ηλικία των 30 είναι σωστό να ελέγξουν τη γονιμότητά τους. Ο λόγος είναι ότι αν βρεθεί μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα υπάρχει δυνατότητα της κατάψυξης ωαρίων και χρήσης τους στο μέλλον με εξαιρετικά ποσοστά επιτυχίας. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η διαδικασία της κατάψυξης ωαρίων έχει καλύτερα αποτελέσματα αν γίνει σε ηλικίες μικρότερες των 40 ετών γιατί σε μεγαλύτερες ηλικίες η ποιότητα των ωαρίων μειώνεται σημαντικά.

 

Μύθος 5 : Η γονιμότητα δε μπορεί να βελτιωθεί.

Εχει βρεθεί από μελέτες ότι το κάπνισμα, το αλκοόλ, η κακή διατροφή και η καθιστική ζωή επηρεάζουν αρνητικά την πιθανότητα επίτευξης κύησης. Για το λόγο αυτό όταν υπάρχει επιθυμία τεκνοποίησης θα πρέπει να κάνουμε διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, ψάρια και μείωση της ζάχαρης, του κόκκινου κρέατος, του αλκοόλ, της καφεϊνης και διακοπή του καπνίσματος. Επίσης θα πρέπει να βάλουμε την σωματική άσκηση στο καθημερινό μας πρόγραμμα.

 

Μύθος 6 : Η θεραπεία της εξωσωματικής γονιμοποίησης χρειάζεται πολύ χρόνο για να ολοκληρωθεί.

Τα σύγχρονα πρωτόκολλα εξωσωματικής γονιμοποίησης διαρκούν 10-12 ημέρες. Στο διάστημα αυτό η γυναίκα έρχεται για εξέταση 3-4 φορές νωρίς το πρωί για υπερηχογράφημα και εξέταση αίματος ώστε στη συνέχεια να μπορεί να πηγαίνει στη δουλειά της. Η όλη θεραπεία μαζί με την εμβρυομεταφορά ολοκληρώνεται σε δύο εβδομάδες.

Επίσης, υπάρχει εξωσωματική με φυσικό κύκλο, όπου η γυναίκα δεν παίρνει καθόλου φάρμακα και, ανάλογα με την περίπτωση, έχει πολύ καλά ποσοστά επιτυχίας.

 

Μύθος 7 : Τα φάρμακα της εξωσωματικής γονιμοποίησης προκαλούν καρκίνο.

Αυτή η άποψη έχει ειπωθεί πολλές φορές σε μη ιατρικές συζητήσεις. Έχουν γίνει πολλές μεγάλες μελέτες και δεν έχουν βρεθεί στοιχεία ότι τα φάρμακα γονιμότητας αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. 

Αυτό όμως που δεν πρέπει να συγχέουμε είναι όχι αν κάποιες γυναίκες αναπτύξουν καρκίνο αλλά κατά πόσο το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.

 

Μυθός 8 : Η θεραπεία της εξωσωματικής γονιμοποίησης αυξάνει την πιθανότητα ανωμαλιών στα παιδιά.

Τα σύγχρονα ιατρικά δεδομένα τεκμηριώνουν ότι δεν υπάρχει αύξηση των ανωμαλιών στα παιδιά μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση. Στο γενικό πληθυσμό η πιθανότητα να γεννηθεί ένα παιδί με κάποιο πρόβλημα είναι 3-4% ενώ, μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, 4-5%. Αυτή η οριακή διαφορά που βρέθηκε σε ορισμένες μόνο μελέτες δεν θεωρείται ότι οφείλεται στη διαδικασία της εξωσωματικής αλλά στην προχωρημένη ηλικία, ή σε περιπτώσεις που το σπέρμα εμφανίζει εξαιρετικά μεγάλο αριθμό ανωμαλιών.

 

Μύθος 9 : Τα κατεψυγμένα έμβρυα έχουν μικρότερες πιθανότητες επιτυχίας και αυξημένο ποσοστό ανωμαλιών.

Με τις παλαιότερες τεχνικές κατάψυξης, τα κατεψυγμένα έμβρυα είχαν μικρότερες πιθανότητες εμφύτευσης, με τις σύγχρονες όμως διαδικασίες όπως του vitrification τα ποσοστά επιτυχίας δε διαφέρουν καθόλου σε σχέση με τα φρέσκα έμβρυα. Επίσης, είναι αποδεδειγμένο ότι η κατάψυξη των εμβρύων δεν αυξάνει την πιθανότητα ανωμαλιών.

 

Μύθος 10 : Με την εξωσωματική θα αποκτήσω δίδυμα.

Παρόλο που με τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης η πιθανότητα αυτή είναι αυξημένη, με την σύγχρονη νομοθεσία που δεν επιτρέπει τη μεταφορά πάνω από 2 εμβρύων σε γυναίκες κάτω των 40 ετών, το ποσοστό έχει περιοριστεί σημαντικά, κάτω του 5%. Επίσης, υπάρχει η επιλογή της μεταφοράς ενός μόνο εμβρύου.